Karagöz Hacivat

3 Ekim 2013 tarihinde tarafından eklendi.

KARAGÖZ
Geleneksel oyunlarımızın en önemlilerinden olan bir gölge oyunudur. Deriden kesilen ve tasvir adı verilen insan, hayvan, bitki ve eşya şekillerinin, arkadan ışıklandırılmış beyaz bir perde üzerinde, çubuklar yardımıyla hareket ettirilmesi esasına dayanır. Şeyh Küşteri Karagözcülerin piri kabul edilir. Karagöz’ü oynatan kişiye “hayalî” ya da “usta”, “hayâli”nin yardımcısına ise “yardak” denir. Perdedeki tüm tiplerin seslerini tek başına konuşan hayalî, taklit ve espri yeteneği gelişmiş, tuluat denilen doğaçlama konuşma alanında usta bir sanatçıdır. Karagöz oyunları, mukaddime (giriş), muhavere (söyleşi-atışma), fasıl ve bitiş olmak üzere dört bölümden oluşur. Oyunun baş kişileri Karagöz ve Hacivat‘tır. Karagöz, okumamış halkı; Hacivat ise aydın ya da yarı aydın kişileri temsil eder.

Oyunda konuya göre çeşitli mesleklerden ve farklı yörelerden kişiler kendi şiveleriyle perdede yerini alır:

Çelebi (genç ve züppe mirasyedi)
Altı Kulaç Beberuhi (aptal cüce)
Tuzsuz Deli Bekir (mahallenin belalı kabadayısı)
Efe (kabadayı)
Matiz (sarhoş)
Zenne (kadın)
Kastamonulu (bekçi, oduncu)
Bolulu (aşçı)
Laz (kayıkçı)
Kayserili (pastırmacı)
Rumelili (pehlivan)
Arnavut (bahçıvan)
Acem (zengin tüccar)
Frenk (doktor, terzi)
Yahudi (sarraf)
Arap (dilenci)
Zenci (lala, köle)

♦ Karagöz oyunları 28 oyundan oluşur. Oyunlar adlarını fasıl bölümünde canlandırılan olaydan alır.
Aptal Bekçi, Bahçe, Çeşme, Hamam, Kanlı Kavak, Kanlı Nigar, Kayık, Salıncak, Ters Evlenme, Tımarhane, Yalova Safası bu oyunlardan bazılarıdır. –

Kütahya Çeşmesi Adlı Oyunun Muhavere Bölümünden

Hacivat: Vay Karagözüm benim iki gözüm merhaba!
Karagöz: Hoş geldin suda pişmiş balkaba(ğı). (Tokat)
Hacivat: Aman Karagözüm beni gelir gelmez darbetmenizin esbab-ı mucibesi?
Karagöz: Bizim bekçinin ne poturu var ne cübbesi. (Tokat)
Hacivat: Yazıklar olsun sana Karagöz. Adam olamamışsın, hâşâ huzurdan, şu dünyaya eşek gelmişsin, eşek gidiyorsun.
Karagöz: Ona Yarabbi şükür.
Hacivat: Ne gibi?
Karagöz: Ya sen katır gelmişsin de hergele gidiyorsun ya. (Tokat)
Hacivat: Ama Karagözüm ben senin gibi değilim, ben her nereye gitsem bana itibar ederler, ayağa kalkarlar.
Karagöz: Bana da kalkarlar.
Hacivat: Senin nene ayağa kalkarlar? Cahil eçhelin birisisin.
Karagöz : Halt etmişsin, ben reçeli de yerim güllacı da.
Hacivat: Öyle değil, yani ağzından çıkanı kulağın duymaz. Çünkü cahilsin, okuyup yazmamışsın, mürekkep yalamamışsın.
Karagöz: Onu yaladım. Hacivat: Nerde yaladın?
Karagöz: Geçen gün çeşme başına gittim, orada bizim sakanın merkebi duruyordu, imrendim suratını yaladım.
Hacivat: Tu… Allah iyiliğini versin. Karagöz: Tükürme suratıma be.
Hacivat: Bak Karagözüm, sen benim kırk yıllık arkadaşımsın. Sana birkaç kelime öğreteyim, her nereye gidersen sana itibar etsinler.
Karagöz: Öğret bakalım.
Hacivat: Dinle, bir kibar yere gittiğinde sana bir şey sorarlarsa ne diyeceksin biliyor musun? Karagöz: Yo…
Hacivat: Evet efendim, öyledir efendim, münasiptir efendim. Ne buyuruyorsunuz a benim efendim.
Karagöz: Sonra ne olacak?
Hacivat: işte sen adam olacaksın, herkesin yanında itibarlı olacaksın.
Karagöz: Olur, ne diyecektim? Hacivat: Evet efendim. Karagöz: Evdedir efendim. Hacivat: Değil canım.
Karagöz: Öyleyse dükkândadır.

Bk >>> Karagöz – Hacivat Oyunu (Örnek Metni)

Etiketler:

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz

Şu Sayfamız Çok Beğenildi
Türkçe Konu Anlatımı