1. “Sürünmek sözcüğü, aşağıdaki cümlelerin hangisinde “mecaz” anlamda kullanılmıştır?

A) Sokaklarda aç susuz sürünerek büyümüşlerdi.
B) Tel örgünün altından, sürünerek karşıya geçti.
C) Sürüngenler, ancak sürünerek ilerleyebilirler.
D) Yeni elbisesi boyaya sürününce çılgına döndü.
E) Evden çıkmadan önce bolca koku sürünmüştü.

2. “Boşaltmak’ sözcüğü, aşağıdaki cümlelerin hangisinde, “Bu salonu boşaltalım, şimdi konuklar gelecek.” cümlesindeki anlamıyla kullanılmıştır?

A) Bir kova suyu üzerime boşaltmasın mı!
B) Ambarı boşaltın, buğdayı oraya koyacağız.
C) İki ustayı boşaltıp başka bir inşaata gönderdiler.
D) Olayı önlemek için polis silahını havaya boşalttı.
E) Atın kolanını boşalt da hayvan rahat etsin.

3. Aşağıdaki dizelerin hangisinde altı çizili sözcüğün “sesteşi” vardır?

A) Viran ettin bahçem ile bağımı
Tomurcuk güllerim al diye diye
B) Ela gözlüm yıktın benim evimi
Eğlen şu dünyada kal diye diye
C) Akça ceren kurtulmuş da tazıdan
Kaldırmış başını çöl diye diye
D) Gafilken bir dolu sundun sen bana
İçirdin ağıyı bal diye diye
E) Yıkıl git diyorsun kolay mı gitmek
Sen getirdin beni gel diye diye

4. Aşağıdakilerin hangisinde altı çizili söz, cümleye, ötekilerden farklı anlam katmıştır?

A) Yurdumuzu baştan başa dolaşmıştı.
B) Bu bahçe bir uçtan bir uca bizimdir.
C) Üzerimizi tepeden tırnağa aradılar.
D) Bu kitabı A’dan Z’ye didik didik ettik.
E) Yoğun trafikte arabamız adım adım ilerliyordu.

5. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde, öne çıkarılıp vurgulanmıştır?

A) Zil çalınca koşarak bahçeye çıktı çocuklar.
B) Zil çalınca bahçeye çocuklar koşarak çıktı.
C) Zil çalınca çıktı koşarak çocuklar bahçeye.
D) Zil çalınca koşarak bahçeye çocuklar çıktı.
E) Zil çalınca çocuklar koşarak bahçeye çıktı.

6. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde, “eskiden yapıldığı halde, daha sonra yapılmamak, terk edilmek” anlamı yoktur?

A) O konudan bahsetmez oldu.
B) Bugünlerde bizi aramaz oldu.
C) Bu yıl derslerine çalışmaz oldu.
D) Artık buralara uğramaz oldu.
E) Çocuk yuvaya gidince yaramaz oldu.

7. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde, “neden sonuç” ilişkisi yoktur?

A) Ahmet gelmedi; sanıyorum kitaplığa gideceğimizi unutmuştur.
B) Çok varlıklıydı, ama yoksullar gibi yaşıyordu.
C) Çok utandı, öyle ki başını yerden kaldırmadı.
D) Sınavı kazanamamış; zaten hiç çalışmamıştı.
E) Evden çıkamıyor; çünkü kardeşlerine bakıyor.

8. Bana dokunmayan yılan bin yaşasın.
Bu atasözünün konusu aşağıdakilerden hangisidir?

A) Zarar verme
B) İyilik etme
C) Bencillik
D) Tek başına olma isteği
E) Hoşgörülü olma

9. Aşağıdaki yargılardan hangisi, anlamca ötekilerle aynı doğrultuda değildir?

A) Altın bütün kilitleri açar.
B) Altını görünce her şey baş eğer.
C) Altının önünde demirin de beli bükülür.
D) Altından zincirler en ağır olan zincirlerdir.
E) Akıllı kafalar bile altını bol serseme boyun kırar.

10.
I. Eser yaratan her yazar, ölümsüzlüğe ulaşır.
II. Bir yazar, eserlerinin okunduğu son güne kadar yaşar.
III. Yazarlar, bugünü değil, geleceği hedeflemelidir.
IV. Bir yazarın ölümsüzlük kazanması, eserlerinin okunurluğuyla mümkündür.
V. Bir yazar, ününü devam ettirmek istiyorsa, çok eser yazmalıdır.
Bu cümlelerden hangileri, anlam bakımından birbirine en yakındır?

A) I. ile II.
B) II. ile IV.
C) II. ile III.
D) III. ile IV.
E) I. ile V.

11.
Ayın şavkı vurur sazım üstüne
Söz söyleyen yoktur sözüm üstüne
Gel ey hilal kaşlım dizim üstüne
Ay bir yandan sen bir yandan sar beni
Bu dörtlükte, kaç “ad tamlaması” vardır?

A)1     B)2      C) 3       D)4      E) 5

12. “Ne” sözcüğü, aşağıdakilerin hangisinde türce ötekilerden farklıdır?

A) Bu köpek ne geziyor burada?
B) O adam buralarda ne dolaşıyor?
C) Ne karışıyorsun benim işime?
D) Boş yere ne bağırıp duruyor?
E) Bakalım bize ne diyecekler?

13. Aşağıdaki dizelerin hangisinde “ad tamlamasının sıfatı” vardır?

A) Şimdi dağlarında mor sümbül vardır
B) Dikenler içinde sarı gül vardır
C) içimde oralı bir bülbül vardır
D) Yüce dağ başında siyah tül vardır
E) Daima çalkalanır bir gönül vardır

14. “Bugün” sözcüğü, aşağıdakilerin hangisinde, “belirteç (zarf)” göreviyle kullanılmıştır?

A) Bugünü değil, yarını düşünmeliyiz.
B) Bugüne kavuşuncaya kadar neler çektik.
C) Bugünün işini yarına bırakma.
D) Bugünden umudumuzu kestik, yarına Allah kerim.
E) Bugün gelmezse, yarına mutlaka gelir.

15.
I. Dünyayı verelim çocuklara bir günlüğüne
II. Hiç değilse bir günlüğüne doysunlar
III. Bir günlük de olsa öğrensin dünya arkadaşlığı
IV. Çocuklar dünyayı alacak elimizden
V. Ölümsüz ağaçlar dikecekler
Bu dizelerin hangisinde, “istek kipiyle çekimleşmiş eylem” vardır?

A) I.     B) II.     C) III.      D) IV.      E) V.

16. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde, eylem kipinde “anlam (zaman) kayması” vardır?

A) Bizi şimdi evinde çaya bekliyormuş.
B) O sırada oğlu bahçede top oynuyormuş.
C) Biz kapıyı çaldığımız zaman uyuyormuş.
D) Çocuk, yarınki sınava hazırlanıyormuş.
E) Üniversite sınav sayısı artık bire iniyormuş.

17. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük, ötekilerden farklı yapım eki almıştır?

A) Çok çabaladı, ama kurtulamadı.
B) Son satırını beğenmedi, karaladı.
C) Elinde bir sopayla hepimizi kovaladı.
D) Pişmiş tavuğu güzelce parçaladı.
E) Öğretmen, işleyeceğimiz konuları sıraladı.

18.
Öldük, ölümden bir şeyler umarak
I.

Bir büyük boşlukta bozuldu büyü
II.

Nasıl hatırlamazsın o türküyü
III.

Gök parçası, dal demeti kuş tüyü
IV.

Alıştığımız bir şeydi yaşamak

                                                V.

Bu dizelerde numaralanan sözcüklerden hangisi, yapı bakımından ötekilerden farklıdır?

A)I.                B) II.                     C) III.                        D) IV.                   E) V.

19. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde, yüklem yanlış işaretlenmiştir?

A) Her şeyin sebebi talihtir.
B) Talih, her şeye ayrı karar verir.
C) Talihsizlik zalim bir hocadır.
D) Talihsizlik ender olarak yalnız gelir.
E) Talihsizlik talihin ne olduğunu öğretir.

20. Pastör, sabaha karşı, yorgun ve bitkin bir şekilde pencerenin önünde uyuyakalmıştı,
Bu cümlede, aşağıdaki sorulardan hangisinin karşılığı olan öğe yoktur?

A) Nerede     B) Ne zaman      C) Nasıl    D) Neyi     E) Kim

21. Aşağıdaki cümlelerden hangisi, öğelerine yanlış ayrılmıştır?

A) Kavanozlarda kırmızı süs balıkları /vardı.
B) Kavanozların suyu / birkaç gün / değiştirilmemişti.
C) Balıkların hareketleri / gitgide / ağırlaşıyordu.
D) Böyle zamanlarda / kimileri / suyun yüzüne / yaklaşırdı.
E) Suyu değiştirilince / balıklar / birdenbire / canlanırdı.

22. Aşağıdaki cümlelerin hangisi, özne-yüklem ilişkisi bakımından ötekilerden farklıdır?

A) Yıllardır, akrabaları her fedakârlığa katlanmıştı.
B) Oldukça gülünç bir şekilde giyinirdi.
C) O gün toplantıya kardeşiniz de katılmıştı.
D) Asaf Bey’in elli yaşlarında olduğu sanılırdı.
E) Sabahtan beri birinci katın koridorunda geziniyordu.

23. Aşağıdaki cümlelerden hangisi “yapısına göre basit, sözdizimine göre kurallı bir ad cümlesi”dir?

A) Demokrasi okuluydu Anadolu’da kahveler.
B) Karagöz’ün, meddahın sahnesi kahvelerdeydi.
C) Âşıklar, şairler orada imtihan olurlardı.
D) Kahvede demlenirdi sohbetlerin en koyusu.
E) Uzaklardan gelenler önce kahveye uğrarlardı.

24. Zaten, zamanlar ve yerler kadar birbirine yakın ve birbirine benzeyen ne vardır ki Anadolu’da?..
Bu cümle için, cümle çeşitleri bakımından, aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A) Ad cümlesi
B) Devrik cümle
C) Bileşik cümle
D) Biçimce olumlu cümle
E) Anlamca soru cümlesi

25. Aşağıdaki dizelerin hangisinde, “ulama” için örnek vardır?

A) Ben bu bozkırlarda çalışmaya geldim
B) Geçen gün okudum söğütlerin tarihini
C) Göğerttik bozkırın sarı defterini
D) Günler nisandan mayısa doğru gidiyor
E) Çarpar mı yüreğim yurdumun sahillerine

26. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

A) Kazaya sebep olduğu için kahır oluyordu.
B) Boş zamanlarında babasına yardımcı oluyordu.
C) Okuyup adam olsun diye her fedakârlığı yapıyordu.
D) Çalışmış çabalamış ünlü bir doktor olmuştu.
E) Anne işe gidince çocuklar evde hapsoluyordu.

27. Kısa çizgi (-), aşağıdaki cümlelerin hangisinde yanlış kullanılmıştır?

A) Üç gün sonra -buradaki işimi bitirebilirsem-İstanbul’a gideceğim.
B) 26-30 Ağustos 1922, Kurtuluş Savaşı’nın en önemli günlerindendir.
C) Türkçe’nin en işlek yapım eklerinden biri de “-lik”tir.
D) Türkiye – Suriye Ek Ticaret Protokolü dün imzalandı.
E) Ünlü yazar, gazeteciliğe başladıktan sonra da arada-sırada öykü yazdı.

28. Aşağıdaki cümlelerin hangisinden virgül (,) kaldırılırsa, cümlenin anlamı değişir?

A) Babası, uzun bir yolculuktan bugün dönmüş.
B) Günler geceler boyunca, bu konuyu düşünmüş.
C) Yaramaz, kardeşinin oyuncaklarını kırıp dökmüş.
D) Uzun, ince bir yolda durmadan yürüyorduk.
E) Gezip gördüğü yerleri, defterine yazmış.

29. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili söz, yanlış kullanılmıştır?

A) Çok erkenden yola çıktık, yine de işe zamanında yetişemedik.
B) Hiçbir işte çalışmıyor, oysa herkesten rahat yaşıyor.
C) Gece gündüz demeden çalıştık, lakin emeğimizin karşılığını alamadık.
D) işe epeyce geç başladık, fakat işimizi herkesten önce bitirdik.
E) Bu işi de alnımızın akıyla bitirdik, halbuki çok çalışmıştık.

30. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde, “gereksiz sözcük” kullanılmıştır?

A) Bu yıl Ankara’ya fazla kar yağmadı.
B) Bu kış da havalar yağışlı ve soğuk geçti.
C) Yarın sınavın var, daha fazla erken yatmalısın.
D) Meraklı gözlerden, düşman bakışlardan bıkıp usanmıştı.
E) Üzüntüsünün gerçek nedenini hepimizden gizliyor.

31. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde anlatım bozukluğu vardır?

A) Bir çocuğa, “Anneni sever misin?” dense, çileden çıkabilir.
B) Çocuklar, “Anneni sever misin?” sorusuyla çileden çıktılar.
C) Çocukları çileden çıkaran, “Anneni sever misin?” sorusudur.
D) Bir çocuğa, “Anneni sever misin?” demek, onu çileden çıkarmaya yeter.
E) “Anneni sever misin?” sorusu, çocukları çileden çıkarmaya yeter.

32. Onu bulmak, yaşadıklarımı anlatmak istiyorum.
Bu cümledeki anlatım bozukluğunun nedeni, aşağıdakilerden hangisidir?

A) Nesne eksikliği
B) Tamlama yanlışlığı
C) Özne – yüklem uyuşmazlığı
D) Dolaylı tümleç eksikliği
E) Gereksiz sözcük kullanımı

33. istanbul’da hava kirliliğinin bir nedeni de yakıtların bilinçsiz kullanımından kaynaklanıyor.
Bu cümledeki anlatım bozukluğu, aşağıdaki değişikliklerin hangisiyle giderilebilir? ..

A) “kirliliğinin” yerine “kirlenmesinin” denerek
B) “bilinçsiz” yerine “bilinçsizce” denerek
C) “bir nedeni” yerine ” nedenlerinden biri” denerek
D) “kullanımından kaynaklanıyor” yerine ” kullanımıdır” denerek
E) “kaynaklanıyor” yerine “ileri geliyor” denerek

34. Aşağıdakilerin hangisi, bir paragrafın ilk cümlesi olmaya uygundur?

A) İşin bir yönü de çıkan kitapları okuyucuya ulaştırmaktır.
B) Bu başarıda, işleri zamanında düzenlemenin etkisi de var.
C) Aynı zamanda, sizi tanımanın mutluluğunu da yaşadık.
D) Bu öyküleri de zevkle okuyup inceledim.
E) Düşünceleri bakımından yaşlı olmayan her insan, gençtir.

35. Acırım sadece yaşayan, geliri ile her ihtiyacını,her sıkıntısını giderebilen insana! Şöyle bir hastalandı mı ya da yaşlanmaya yüz tuttu mu, daha çok acırım ona; kendi kendisini pek çok düşünmeye başlar da ondan! Bence kaygısı başından eksik olmayan, bir türlü borçtan kurtulmayan bir aile babası, görünüşe rağmen daha mutludur; çünkü ….
Bu parça, aşağıdakilerden hangisi ile sürdürülmelidir?

A) borç hep onun peşindedir
B) o, insanı hayata bağlayan mücadeleden kopmamıştır
C) her şeye rağmen mutlu görünmek zorundadır
D) acısını, mutsuzluğunu hep içinde saklamayı bilir
E) mutsuz olsa da eline geçecek bir şey yoktur.

36.  Dünyanın en ünlü yazarları, en çok beğenilen yapıtlarıyla -hem de genellikle karşılıksız ve haberleri bile olmadan- Türk yayıncılarının emrindedir. Çünkü yayıncılar, milyonlarca satılan bir kitabı yok pahasına çevirtebiliyorlar. O zaman, para kazanmak isteyen bir yayıncı, yazar seçerken, dünyaca tanınmış bir yazarı mı, yoksa adını henüz birkaç edebiyatseverin bildiği Türk yazarını mı seçer?
Bu parça, aşağıdaki sorulardan hangisinin karşılığı olarak yazılmış olabilir?

A) Yayıncılar, neden yabancı yazarların yapıtlarını tercih ederler?
B) Çevirmenler, neden emeklerinin karşılığını alamazlar?
C) Yabancı yazarlar, Türk yazarlarından daha mı ustadır?
D) Türk okuru neden yabancı yazarları tercih etmektedir?
E) Yayıncılar, çok satıldıkları için mi çeviri yapıtlara ilgi gösterirler?

37. Öfkeye tutkun olan kişi sürekli kızgındır; her an, her yerde, herkese kızgındır. Bu duyguyla o kadar doludur ki, başka hiçbir duygu onun yerini alamaz. Öfke, kişilere kudret kazandırır; çünkü öteki insanlar öfkeli kişiden çekinirler, onu daha fazla hiddetlendirmemek için, kendi istediklerini değil, onun istediğini yapma eğilimi gösterirler. Bu tutku, hem kişinin kendi iç boşluğunu duyurmasına engel olduğundan hem de başkalarına egemen olmayı sağladığından, kendi kendisini besler ve gittikçe kuvvetlenir.
Aşağıdakilerden hangisi, bu parçanın başlığı olmaya uygundur?

A) Öfkenin Bedeli
B) Güçlü insanlar
C) Bencilliğin Nedeni
D) Davranışlarımızın Kaynağı
E) Öfke Tutkusu

38. Yazarın başarısızlığı, köy gerçeğini anlatmadaki başarısından kaynaklanıyor. Köy gerçeğini çok güzel anlatıyor, ancak romandaki kişilerin, iç dünyası yok. Polis romanlarında bazı kişiler vardır, yazar bunları olayın yürümesi için ortaya çıkarır. Bunların görevi olayın yürümesini sağlamaktır. “Sarı Traktördeki kişilerin görevi de köydeki ilkel üretimi ve Arifin traktör tutkusunu göstermek. Roman bitince aklımızda yalnız bu kalıyor ve köye traktör girmesinin gerekliliğini hatırlıyoruz.
Bu parçada yazarın, söz konusu eserde bulduğu eksiklik, aşağıdakilerden hangisidir?

A) Canlı ve kalıcı tipler yaratılamayışı
B) Konunun gereğinden fazla öne çıkarılması
C) Kişilerin gerçek dışı özellikler taşıması
D) Kişilerin, üretim ilişkilerinden kopuk ele alınması
E) Köy gerçeğinin çok abartılarak anlatılması

39. Gençlerde, eleştirel düşüncenin geliştirilmesi çok önemlidir. Oysa bu gelişme, neye yarayacağı hesaplanmadan eğitim yaptırıldığı için büyük ölçüde kösteklenmiştir. Hiç seçim yapmadan ve zorlayarak verilen eğitim, kişileri, ister istemez yüzeysel kalmaya ve kültürsüzlüğe götürür. Eğitim öyle olmalıdır ki, sunduğu şey değerli bir nimet sayılmalı, güç bir ödev değil!
Bu parçaya göre “gençlerde eleştirel düşüncenin geliştirilmesini” engelleyen, aşağıdakilerden hangisidir?

A) Eğitimi, kültürden kopuk vermek
B) Yüzeysel bilgilerle donatmak
C) Amacı belirlemeden eğitim yaptırmak
D) Eğitimin nimetlerinden yararlandırmamak
E) Toplumun beklentilerini dikkate almamak

40. (I) En büyük kötülüklerimiz küçük’yaşımızda belirmeye başlar ve asıl terbiyemiz, bizi emzirip büyütenlerin elindedir. (II) Çocuk, bir tavuğun boynunu sıkar; kediyi köpeği oyuncak edip yara bere içinde bırakır. (III) Anası da ona bakıp eğlenir. (IV) Oysa, bunlar zalimliğin asıl tohumlarıdır. (V) Çocuklukta filizlenir, sonra alışkanlığın kucağında alabildiğine büyüyüp gelişir bu davranışlar.
Bu parçanın anadüşüncesi, numaralanan cümlelerin hangisinde verilmiştir?

A) I.      B) II.       C) III.       D) IV.       E) V.

41. Adamın biri, bir lokantaya girer, tabldot fiyatını sorar. Garson, “Yüz frank ve iki yüz frank!” karşılığını verir. Adam, “iki türlü yemek mi veriyorsunuz?” diye sorunca garson; “Hayır, yemekler aynı, yalnız iki yüz franklıkta tabak ile çatallar lükstür.” der. Adam, “Öyleyse bana yüz franklıktan getir, zira çatal ve tabak yiyecek değilim.” der.
Bu öykücükte vurgulanmak istenen, aşağıdakilerden hangisidir?

A) Garsonun, müşteriyi para açısından değerlendirmesi
B) Dışın, görünüşün değil, için ve özün önemli olduğu
C) Paraya insandan çok değer verildiği
D) Adamın yemeğe daha çok önem verdiği
E) Paranın, yaşamdaki yerinin tartışılmaz olduğu

42. Bu öykücümüzün yazdıkları; eski konaklar ve yalılar, buralarda yaşayan Arap halayıklar, Çerkez cariyeler, ihtiyar dadılar, kalem efendileri… Şunlara bağlı bütün yaşayışlar… Bu konuda anlattıkları ne kadar hoş olursa olsun, bunlar, o yaşayışı bilmeyenler için unutulmaya mahkûm, antika güzellikte öykülerdir.
Bu parçada sözü edilen öykücü için, aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Günümüz yaşamının dışında kalmış konu ve kişileri anlatmıştır.
B) Ele aldığı konu ve kişiler gerçek yaşamla ilgili değildir.
C) Tarihsel konuları ve tarihi niteliği olan kişileri yazmıştır.
D) Öyküleri sanat değeri bakımından yetersizdir.
E) Halktan sayabileceğimiz kişileri söz konusu etmemiştir.

43. Sevinçli, mutlu günlerinde bir kişi ile dostluk ilişkisi kuranlar çok olur. Çünkü mutluluğa katılmak hoş bir şeydir. Kötü günlerde bir kişiyle dost olmak ise, üzüntüyü paylaşmayı, özverilerde bulunmayı gerektirir. İşte buna katlanan, gerçekten dost olduğunu gösterir.
Bu parçada savunulan düşünceyi, aşağıdaki atasözlerinden hangisi açıklar?

A) Dost acı söyler.
B) Dost dostun eğerlenmiş atıdır.
C) Dost kara günde belli olur.
D) Dostun attığı taş baş yarmaz.
E) Dost ile ye iç, alışveriş etme.

44. Tomris Uyar ‘ı önce yazarlığıyla tanıdım. Çevirmenliğini tanımam epeyce sonradır. Ama, çeviri işinde örnek aldığım ustaların başında gelir. Bir defasında, bir öykünün çevirisinde, kadın kahraman için neden “kendini öldürme” yerine “intihar etme”yi yeğlediğini sormuştum. Bana, “O öyküdeki kadın ne ‘kendini öldürür’ ne de ‘canına kıyar’; o, ancak ‘intihar’ edebilir.” yanıtını verdi. Bu yanıt, Tomris Uyar’dan aldığım en önemli çeviri dersidir.
Bu parçada yazarın sözünü ettiği “en önemli çeviri dersi”, aşağıdakilerden hangisi olabilir?

A) Çeviri yaparken, halkın anlamayacağı sözcüklerden kaçınılmalıdır.
B) Çeviride, öncelikle kişilerin ruhsal özellikleri yansıtılmaya çalışılmalıdır.
C) Bir çevirmen önce kendi dilinde öykü ve roman yazmalıdır.
D) Kadınların davranışlarını yansıtan sözcüklerin seçimine özen gösterilmelidir.
E) iyi bir çevirmen, bu işe başlamadan önce usta çevirmenleri dikkatle incelemelidir.

45. Bir manzara tasvir etmek istiyorsanız, bir köşeye çekilip ezberden çalışacağınıza, kırlara çıkınız. Gördüklerinizi not ediniz. Belleğinize güvenirseniz, not almayabilirsiniz; ama çevrenizi derin bakışlarla inceleyiniz.
Bu parçada, aşağıdakilerden asıl hangisi önerilmektedir?

A) Gerçekçi olmak
B) Doğayı sevmek
C) Gözleme önem vermek
D) Betimleyici öğeleri öne çıkarmak
E) Çevre incelemelerinden yararlanmak

46. “Gerçeküstücü öykü” diyebileceğimiz anlayışın ilk işaretini, bu öykücümüz vermişti. Yaşasaydı, bu alanda bize kalıcı yapıtlar kazandırması da beklenebilirdi. Çünkü o, düş ile gerçekliği başarıyla kaynaştırmanın yolunu bulmuş tek sanatçımızdı. Bu yoldaki ilk araştırmalarında ulaştığı başarı, yeni yetişenlere cesaret verdi. Ancak, peşinden bu yola atılanlar, onun gücünden de deneyiminden de yoksun olduklarını hesaba katamadılar.
Bu parçaya göre, sözü edilen öykücü için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A) Genç öykücülere örnek olmuştur.
B) Öykücülüğümüze zararı dokunmuştur.
C) Öykü anlayışında değişiklikler yapmıştır.
D) Denediği yeni anlayışta son sözünü söyleyememiştir.
E) Hayal ile gerçeği birleştirmede başarı göstermiştir.

47. Eskiden pek genişti edebiyatın sınırları. Yalnızca sanatsal uğraşları içine almakla kalmazdı, birtakım bilim konularını kucaklardı. Örneğin tarih, coğrafya gibi bilimler edebiyata girerdi. Dolayısıyla, tarih ve coğrafya konusunda yazılmış kitaplara birer “edebi eser” gözüyle bakılırdı. Edebiyat yönü bilimsel yönünden ağır basardı böyle eserlerin. Okurlar, estetik bir tat almak için de okurlardı onları.
Bu parçadan, “eski dönemdeki edebiyat” ile ilgili olarak, aşağıdakilerden hangisini çıkaramayız?

A) Konu alanı sınırsızdır.
B) Bilimler ile iç içedir.
C) Sanatsal yöne önem verilir.
D) Kitaplar edebiyatla ilgili sayılır.
E) Kitaplar, bilgi vermekten uzaktır.

48. Namık Kemal, “intibah” romanında, kimi mirasyedi gençlerin nasıl yıkıma uğradıklarını göstererek ahlak dersi vermeye çalışır. Ama kitabın birkaç şanssızlığı var: Yazar söylemiş, bir başkası kaleme almış, zamanın yöneticilerinin sansüründen geçmiş; sonra, elle çoğaltılan kopyalardan biri yayımlanmış… Kaleme alanın kültür düzeyi nedir? Sansürün değiştirme ve çıkarmaları ne kadardır? Kopya sırasında değişiklikler yapılmış mıdır?.. Bu kuşkular, asıl müsveddelerin bulunmasıyla bir ölçüde giderilebilir.
Bu parçada, “intibah” romanıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

A) Yazarın eliyle yazıya geçirilmemiş olmasına
B) Kopya yoluyla yapılan çoğaltmaların yayımlanmasına
C) Belli bir konuda ders vermek amacıyla kaleme alınmasına
D) Sansür tarafından denetlenmesine
E) Okuma yazma oranının düşük olduğu bir dönemde yazılmasına

49. Geniş ve çok yönlü gözlem gücünün yalın bir anlatımda ustaca birleştiği seçkin ürünler, Memduh Şevket Esendal’ın imzasını taşır. Bu yetkinliğin yanı sıra, insancıl bir duyarlığı sürekli ön planda tutarak, olay dokusunda temel toplumsal dinamikleri eksen alması, onu, özgün ve kalıcı bir sanat evreni yaratabilmiş büyük yazarlar düzeyine çıkarmaktadır.
Aşağıdakilerden hangisi, bu parçada sözü edilen sanatçının özelliklerinden biri değildir?

A) İnsan sevgisiyle dolu olması
B) Büyük yazarların niteliğine erişmesi
C) Başarılı bir gözlemci olması
D) Arkadaşlarına öncülük etmesi
E) Toplumsal hareketi esas alması

50. Tarih ve edebiyat kitaplarında sözü edilen, ama ne olduğu pek anlaşılamayan, belirsiz bir duygu haline geldi dostluklar. Günümüzde kişiler, belirsiz duygulardan çok, elle tutulur nesnelere değer veriyor. Dostluklar, arkadaşlıklar bir yana itilip gündelik yaşamın çıkarları öne çıkarılıyor. Dost bellediğimiz bir kişi, sizi ortalıkta bırakabiliyor. En acısı da bu işte, dost bildiğin birinin yabancılaşıvermesi…
Parça yazarı, bu parçada aşağıdakilerin hangisinden yakınma maktadır?

A) İnsani değerlerin terk edilmesinden
B) İnsanların, birtakım soyut değerlere bağlanmasından
C) Dostluk kavramının, anlamını yitirmesinden
D) Dostluklarla bağdaşmayan davranışlarla karşılaşılmasından
E) Günlük çıkarların, her şeyin üstünde tutulmasından

51.
Gelmedi gün daha, çalmadı saat
Daha uçurmuyor beni bu kanat
Sabırsızlanma, ey kapımdaki at
Güneş daha gözlerimi yakıyor
Bu dizelere bakarak, şair için aşağıdakilerden asıl hangisi söylenebilir?

A) Beklediği şey için zamanın erken olduğu kanısındadır.
B) Bulunduğu ortamdan kaçıp kurtulmak istemektedir.
C) İçinde yaşadığı koşullardan hoşnut değildir.
D) Hiçbir beklentisini elde edememiştir.
E) Yaşamdan bıkıp usanmıştır.

52. Edebiyat, iç ve dış gerçekliği imgelem ve duyarlığın yardımıyla estetik bir biçim, kişisel bir yorum . ve anlatımla dile getirir. Gerçekliği aynıyla gösteremez, yeniden yaratır, sanatsal’imgelerle yansıtır. Anlatmaz, yaşatır; öğretmez, duyurur. Bilim , ise, genel olarak duyurmaz; kavramlarla, düşüncelerle belirtir gerçekliği, açıklar, nesnel yasalarını gösterir; duygu ile imgeye pek yer vermez.
Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisi kullanılmıştır?

A) Tartışma
B) Tanımlama
C) Açıklama
D) Karşılaştırma
E) Örnekleme

53. Yamaç, öğle sıcağının ilk yorgunluğundan kurtulmaya çalışıyordu. Pörsümeye yüz tutmuş yapraklar, hafif yelin serinliğiyie yavaş yavaş canlanıyordu, ikindinin ilk morluğu iniyordu bağa, bahçeye. Bülbül sesi, saka sesi duyuldu yeniden. Derken keklikler, bu seslere kayalıklardan cevap verdiler.
Bu parçanın anlatımında, aşağıdakilerden hangisine yer verilmemiştir?

A) Kişileştirme sanatına
B) Öyküleme tekniğine
C) Görsel ve işitsel öğelere
D) Organ adlarının doğaya aktarılmasına
E) Dokunma duyusuna seslenen ayrıntılara

54.
Duymuştuk keskin sesini onun ilk defa
Dipçik süngü büyüdü elimizde sanki
Büyüdü gözlerimiz ellerimiz ayaklarımız
Kocaman gemiler ufaldı karşımızda
Bu dizeler, aşağıdaki şiir türlerinden hangisi İçin örnek olabilir?

A) Satirik      B) Epik       C) Pastoral      D) Didaktik       E) Dramatik

55. Divan edebiyatı döneminde; sanatlı bir deyişle yazılan düzyazılara …. , bunları yazanlara …., yazılanların toplandığı kitaplara da …. denmiştir.
Bu cümlede boş bırakılan yerlere, sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) inşa, münşi, münşeat
B) seci, münşi, münşeat
C) nesir, münşeat, hamse
D) inşa, vakanüvis, tezkire
E) mensur şiir, inşa, manzume

56. Aşağıdaki dizelerin hangisinde, “teşbih (benzetme)” yoktur?

A) Açılan bir gülsün sen yaprak yaprak
Ben aşkımla bahar getirdim sana
B) Gümüş sonbahar ve altın akşamlarla
Sabık bir güldür bahar
C) Kuşların döndüğü saatlerde
Mesuttur dalları bütün ağaçlar!
D) Saadet bir çimendir bastığın yerde
Yalnızlık gittiğin yoldan gelir
E) Sen faydalı bir nisan yağmuru gibisin
Bereket ve huzur getirirsin şiire

57. Aşağıdakilerden hangisinde “kişileştirme (teşhis)” sanatı yoktur?

A) Ezelden beridir o ücra yere
Ninniler söylermiş bir serin dere
B) Ağaçlık sırrını bana da açtı
Gençliğim orada gömülü sandım
C) Çiçekler kuşlardan buse istedi
Kâinat aşk ile tutkundur sandım
D) Dağlara yaslanıp yatan güneşi
Yaralı, hastadır, yorgundur sandım
E) O gece her şeyi pembe gördüm ben
O yerin mehtabı gül renkli sandım

58. “Dede Korkut Öyküleri” ile ilgili olarak aşağıda öne sürülen yargılardan hangisinde yanlışlık vardır?

A) Destan geleneğinden halk öykücülüğü geleneğine geçişte bir köprü olarak kabul edilir.
B) Kaleme alanın kimliği bilinmemekle birlikte, yazılı Türk edebiyatının ilk örneklerinden sayılır.
C) Anlatılan olayların geçtiği yer, Kuzeydoğu Anadolu ve Azerbeycan’dır.
D) Duyguların anlatıldığı bölümler nazımla, olayların anlatıldığı bölümler nesirle yazılmıştır.
E) Söyleyişin etkisini artırmak için aliterasyonlara başvurulmuştur.

59. Edebiyat-ı Cedide sanatçıları; /Batı uygarlığına özellikle Fransa’ya/ hayranlık duymuşlar,
I.

/çağdaş Fransız edebiyatını örnek almışlar/, /hikâye ve romanda klasisizm ve romantizm/, /şiirde
II.                                                                                                   III.

parnasizm ve sembolizm akımlarının etkisinde/ kalmıslardır. Parnasyenler gibi, /
IV.

“sanat sanat içindir” görüşünü benimsemişlerdir./
V.

Bu parçada, numaralanmış yerlerin hangisinde bilgi yanlışı vardır?

A)I.      B) II.      C) III.      D) IV.      E)V.

60. Yazar, Tanzimat‘tan sonra Batılılaşma özentisinin yarattığı çöküntü ve yıkımlara parmak basmış ve eserlerinde bunları yansıtmıştır. Bu yansıtışta, hem acı gerçekler hem de gülmece vardır. Kimi romanlarında, bugün için izleri silinmiş eski İstanbul yaşamının betimlemelerine rastlanır. Romanlarında seçtiği konular, bu konular karşısında takındığı tavır ve tipleştirdiği kişiler yönünden, sözcüğün tam anlamıyla “çağına tanıklık” etmiş, natüralist bir yaklaşımla döneminin toplumsal yaşamına ayna olmuştur.
Bu parçada sözü edilen yazar, aşağıdakilerden hangisidir?

A) Namık Kemal
B) Recaizade Ekrem
C) Hüseyin Rahmi
D) Mehmet Rauf
E) Nabizade Nazım

61. İki romanı, bir de şiir kitabı vardır. Ama o, romancı ve şair olarak değil, “hikayeci” olarak tanındı. Öykülerinde gerçeği anlatmaktan çok, gerçeğin yorumunu yaptı. Bunda da büyük başarı gösterdi, insanları, kırları, denizi, tabiat köşeleri ve hayvanlarıyla yaşamı bir bütün olarak gördü. Kalemini, güzelliklerin hakkını aramak, vermek, göstermek uğruna kullandı. 1953 yılında, çağdaş edebiyata katkılarından dolayı, ABD’deki uluslararası Mark Twain Derneği’ne onur üyesi seçildi.
Bu parçada tanıtılan yazar, kimdir?

A) Haldun Taner
B) Sait Faik
C) Falih Rıfkı
D) Peyami Safa
E) Halide Edip

62. Aşağıdakilerden hangisi, Birinci ve İkinci Dönem Tanzimat sanatçılarının ortak özelliğidir?

A) “Toplum için sanat” anlayışına bağlanmaları
B) Dili sadeleştirme çabası içinde olmaları
C) Klasisizmin ve romantizmin etkisinde kalmaları
D) Şiirin biçiminde de değişiklik yapmaları
E) Fransız edebiyatını örnek almaları

63. Homeros, ….. türünün; Heredotos, ….. türünün; Montaigne, …. türünün; La Rochefoucauld da ….. türünün ilk örneklerini veren ustalardır.
Bu cümlede boş bırakılan yerlere, sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) destan, tarih, deneme, özdeyiş
B) destan, tragedya, deneme, özdeyiş
C) komedya, tarih, deneme, özdeyiş
D) destan, tarih, fabl, özdeyiş
E) destan, tarih, deneme, roman

64. Yapıtlarında, doktorların otopsi için cesetlere yaptığını yaşayan bedenlere uyguladığını söylüyordu. Bu nedenle, maden işçilerini anlatan ünlü romanını yazmadan önce, işçilerin yoğun olduğu bölgelerde incelemeler yapmıştı. İşçilerle, onların eşleriyle, patronlarla, hekimlerle, meyhane ve kahvehane sahipleriyle konuşmuştu. Maden kuyularını inerek madencilerin çalışma koşullarını görmüştü.
Romanlarını, bu parçada dile getirilen anlayışla kaleme alan bir yazar, aşağıdaki sanat akımlarından hangisinin temsilcisi sayılabilir?

A) Realizmin
B) Romantizmin
C) Klasisizmin
D) Natüralizmin
E) Sembolizmin

CEVAP ANAHTARI

1. A    2. B    3. A    4. E     5. D     6. E     7. B    8. C    9. D    10. B    11. D     12. E    13. D    14. E   15.A   16. E   17. C   18. D    19. B    20. D   21. A   22. D    23. B   24. E    25. B   26. A    27. E   28. C   29. E   30. C   31. A   32. D   33. D   34. E   35. B   36. A   37. E   38. A   39. C   40. A   41. B   42. A   43. C   44. B   45. C   46. B   47. E   48. E    49. D   50. B   51. A   52. D   53. D   54. B   55. A   56. C   57. E   58. B   59. C   60. C   61. B   62. E   63. A   64. D

A) Dağ başından duman eksik olmaz.
B) Davulun sesi uzaktan hoş gelir.
C) Gönül kimi severse güzel odur.
D) Herkes ne ederse kendine eder.
E) Üzüm üzüme baka baka kararır.

2. Aşağıdaki dizelerin hangisinde, yüklemin türüne göre ötekilerden farklı bir cümle vardır?

A) Gördüğüm her pınarda
Sular buzdan billur olmuş
B) Buz olmuş sanki akşam
Akıyor oluklardan
C) Beyazlar giyen her çam
Ses bekliyor pınardan
D) Yolcu dudağına hasret kalan pınarlar
Şimdi etrafınızda kurt izleri var
E) Çözünce güneş buzdan zincirinizi
Çobanlar “Haydi akın!” diyecek

3. Aşağıdakilerin hangisinde, öğelerinin dizilişi (yüklemlerinin yeri) bakımından ötekilerden farklı cümleler vardır?

A) Say beni, sayayım seni.
B) Gülme komşuna, gelir başına.
C) Sakla samanı, gelir zamanı.
D) Güvenme varlığa, düşersin darlığa.
E) Az kaz, uz kaz, boyunca kaz..

4. Aşağıdaki dizelerden hangisi, öğelerinin dizilişi yönünden kurallı bir cümledir?

A) insanlar dolaşır içimde yorgun, mutsuz
B) Boşuna değildir bu yanık türküler boşuna
C) Kaçtı gitti aşkım bu kıpkırmızı yürekten
D) Yalnızlık köpüre köpüre gelen bir dalga
E) Bir kan sızışıdır toprağa çizdikleri iz

5. Aşağıdakilerden hangisinde ikinci dize, anlamca olumsuz bir cümledir?

A) Memleket isterim
Kuşların çiçeklerin diyarı olsun
B) Memleket isterim
Kardeş kavgasına bir nihayet olsun
C) Memleket isterim
Ne zengin fakir ne sen ben farkı olsun
D) Memleket isterim
Kış günü herkesin evi barkı olsun
E) Memleket isterim
Yaşamak, sevmek gibi gönülden olsun

6. Aşağıdaki dizelerden hangisi, anlamca olumlu cümledir?

A) Hiç çeker mi bu dünyadan elini
B) Konmaz mıyım yeni açmış güle ben
C) Hastanın halinden ne bilir sağlar
D) Benim can vermeye dermanım mı var
E) Ateş yanmayınca duman mı tüter

7. Aşağıdakilerden hangisi, yanıt gerektiren (gerçek) soru cümlesidir?

A) istanbul’u sevmezse gönül aşkı ne anlar?
B) Benim senden saklayacak neyim olabilir ki?
C) Metelik yoktur bu herifte, nesine yüz verirsiniz?
D) Sanatsal değerlendirme, hangi ölçütlere dayanır?
E) Nerede ben güldükçe mutlu olan dostlarım?

8. Aşağıdaki dizelerden hangisi, yapısına göre ötekilerden farklı bir cümledir?

A) Ben güzele güzel demem
Güzel benim olmayınca
B) Köpürerek koşuyordu atlarımız
Durgun denize doğru
C) Her dakikasını ayrı hatırlarım
Erenköy’de geçen zamanın
D) İkiz hayaletler gibi yürürdük
Puslu aydınlıkta o bahar günü
E) Dalga dalga hücum edip pişmanlıklar
Unutuşun o tunç kapısını zorlar

9. Aşağıdakilerden hangisi, öznesi ortak sıralı bir cümle değildir?

A) Tevfik dükkânın arka kapısını açtı ve bahçeye çıktı.
B) Asker başını çevirdi ve işi anlayınca yere atladı.
C) Bunlar hep bizim için söyleniyor, anlatılıyordu.
D) Uçak bir kere hava akımına girdi mi, düzeltilemez, toprağa çakılırmış.
E) Çolak Salih yerde yatıyor, arkadaşları başında bekliyordu.

10. Aşağıdaki atasözlerinden hangisi, yüklemi ve dolaylı tümleci ortak sıralı bir cümledir?

A) Bir ağaçta gül de biter, diken de.
B) Erken kalktım işime, şeker kattım aşıma.
C) Para isteme benden, buz gibi soğurum senden.
D) İnanma dostuna, saman doldurur postuna.
E) Ata dost gibi bakmalı, düşman gibi binmeli.

11. Aşağıdaki dizelerin hangisinde, yan cümlecik yoktur?

A) Ne lüzum var şuna buna sormaya
B) Sekiz yıldır uğramadım yurduma
C) Dönüp yâre geldim yüzüm sürmeye
D) Söz söyleyen yoktur sözüm üstüne
E) Döndüm daldan kopan kuru yaprağa

12. “Gülünce gözlerinin içi gülüyor.” cümlesi, yan cümlenin görevi bakımından, aşağıdakilerden hangisiyle özdeştir?

A) İstanbul’a geldikçe bize de uğrardı.
B) O yıllarda unutulmaz günler geçirmiştik.
C) Yaşadığımız günleri nasıl unutabiliriz?
D) Geçmiş günleri bir daha yaşayabilir miyiz?
E) Geçen yıllar bir daha geri gelmiyor ki!

13. Aşağıdaki atasözlerinden hangisinde yancümle, ötekilerden farklı bir öğedir?

A) Balı olan bal yemez mi?
B) Bağı ağlayanın yüzü güler.
C) Biri bilmeyen bini hiç bilmez.
D) Bir ağızdan çıkan bin ağıza yayılır.
E) Bir elin verdiğini öbür el görmesin.

14.
Yaralarım göz göz oldu
Hekim gözleyi gözleyi
Bu dizelerin cümle çeşitleri bakımından niteliği, aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

A) Bileşik, olumlu, devrik eylem cümlesi
B) Basit, olumlu, kurallı eylem cümlesi
C) Bileşik, olumlu, kurallı eylem cümlesi
D) Basit, olumsuz, devrik ad cümlesi
E) Bileşik, olumlu, kurallı ad cümlesi

15. Aşağıdakilerden hangisinde yanıt, nesnesi söylenmiş eksiltili bir cümledir?

A)
– Yavrum, şu görünen köyün adı nedir?
– Müftüler.
B)
– Daha ötede neresi vardır?
– Nergislik.
C)
– Ya bu suya ne derler?
– Zerdali Oluk.
D)
– Şu yol nereye gider?
– Derebahçe’ye.
E)
– Ya senin adın nedir?
– Ayşe Gül.

CEVAP ANAHTARI

1. C     2. D     3. E     4. D     5. C     6. B      7. D      8. D     9. E      10. A      11. B      12. A     13. E      14. A     15. C

A) 1        B) 2        C) 3          D) 4       E) 5

2. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı vardır?

A) istediği parayı vermedim diye bana gönül koymuştu.
B) Onu gönülden çıkarmıştı; ne para gönderiyordu, ne mektup.
C) Yaşlı adamın gönülünü kırmamaya özen gösteriyordu.
D) Filmlerimizde, zengin oğlan, yoksul kıza gönül verir.
E) Bahçesiyle gönül eğlendiriyor, kente arada bir iniyordu.

3. Aşağıdaki dizelerin hangisinde, yazım yanlışı yoktur?

A) Hadi koltukcuğum
Uzanalım bostanlara doğru
B) Hadi sobacığım hadi
Dağ yolunda gezelim
C) Hadi incecik masacığım
Cırcır böcekleri bekliyelim
D) Hadi yorgancığım hadi döşekciğim
Uyumayalım sabahlara dek
E) Hadi gel çık ortaya
Kendimizi saklamıyalım kendimizden

4. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde, yazım yanlışı yoktur?

A) Ben onunla yan yana oturmam, diye tutturdu.
B) Bir kez düşmeye gör, çevrende kimse kalmaz.
C) Güpe gündüz adamı tehdit etmişler.
D) Birden bire oturduğu yerden ayağa fırladı.
E) Binanın boya işi bizi adam akıllı yordu.

5. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde, yardımcı eylemin yazımıyla ilgili yanlışlık yapılmıştır?

A) Yanıma oturarak birtakım rivayetlerden bahsetti.
B) Benim yanına geldiğimi epeyce sonra farketti.
C) Kazayı bu kadar ucuz atlatmasına şükretti.
D) Arkadaşlardan topladığımız parayı reddetti.
E) Ara sokaklarda bir eskici dükkânı keşfetti.

6. Aşağıdaki cümlelerde, altı çizili sözcüklerin hangisinin yazımı yanlıştır?

A) Zavallı adam kahrından yataklara düştü.
B) Bu konudaki emrin Genel Müdür tarafından verildiği söyleniyor.
C) Deponun hacmi yönetmelikte öngörülenden küçükmüş.
D) Arkadaşlarını, bahtınız açık olsun, diyerek uğurladı.
E) Askerdeki oğulundan haber alamayınca Askerlik Şubesine başvurdu.

7. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin kullanımıyla ilgili yanlışlık yapılmıştır?

A) Bizim Ali, askerde Çavuş olmuştu.
B) O gün Öğretmen Celal’i evinde bulamadık.
C) İstanbul efendilerinden biridir Naim Efendi.
D) Naciye Hanım, mahallenin sevgilisi olmuştu.
E) Bundan sonra Asım Bey ortalıkta görünmedi.

8. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde, “de” bağlacı, “-de” eki gibi yazılarak yazım yanlışı yapılmıştır?

A) Gazetede senin fotoğrafını gördüm.
B) Gazetede muhabir olarak çalışıyor.
C) Gazetede bir haberleşme aracıdır.
D) Gazetede okumuştum o haberi ben.
E) Gazetede çıkan ilanı gördünüz mi?

9. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde, “-ki” eki ya da “ki” bağlacının yazımı yanlıştır?

A) Seninki bugünlerde ortalıkta görünmüyor.
B) Neyseki kışlıklarımızı yanımıza almıştık.
C) Unutma ki her insanın bir kusuru vardır.
D) Gazetedeki haber daha ayrıntılı yazılmış.
E) Bir de baktım ki bütün arkadaşlar orada.

10. Aşağıdaki cümlelerden hangisinde, ünsüz benzeşmesine uyulmadığı için yazım yanlışı yapılmıştır?

A) Bölgeye BM Barış Gücü gönderilmişti.
B) Birinci sınıftayken sabahçıydı, şimdi öğlenci oldu.
C) Sokağın iki yanında da kebapçı dükkânları vardı.
D) Türkiye, bölgenin silahdan arındırılmasını istedi.
E) Onun bu kadar çalışkan olduğunu kimse bilmiyordu.

11.
Erzurum’lu  Emrah (ölm. 1854)’ın,  Erzurum’un  Tambura köyünde doğduğu söylenmektedir.

I.                                 II.                             III.
Anadolu’da  Sivas, Kastamonu, Sinop, Konya gibi birçok şehirde dolaşmış, Niksar’da  ölmüştür.

IV.                                                                                                                                                    V.

Kesme işareti, bu parçadaki numaralanan sözcüklerin hangisinde yanlış, kullanılmıştır?

A) I.       B) II.      C) III.      D) IV.       E) V.

12.
Bu akşam keyfimiz yerinde
Günlük dertlerden sıyrılmışız
Bu dizelerdeki altı çizili sözcüklerde görülen ses özelliği, aşağıdakilerin hangisinde yoktur?

A) Bu tozlu yol az ilerde sola kıvrılıyor.
B) Yaşlı adam biraz sonra evine çağrılıyor.
C) Kuru yapraklar sağa sola savruluyor.
D) Aşırı sıcak altında buram buram terliyor.
E) Susuzluktan olacak, son yeşillik de kavruluyor.

13. Üçüncü kişi iyelik eki alan sözcüklerin sonuna “ile” getirilince, araya “y” koruyucu ünsüzü girer ve “ile”nin başındaki “i” ünlüsü düşer. Eklesen “ile”, büyük ünlü uyumuna uyar.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde, bu kurala örnek olabilecek kullanım yoktur?

A) Kitaplarıyla baş başa olmaktan zevk alıyordu.
B) Gözleriyle görmeden söylediklerime inanmadı.
C) Arabasıyla buraya gelirken kaza yapmış.
D) Akrabalarıyla aynı mahallede oturuyormuş.
E) Kapıyla percereyi daha yeni boyatmıştı.

14. Aşağıdaki dizelerin hangisinde, “ünsüz yumuşaması” için bir örnek vardır?

A) Benim aydınlık dünyamda serçeler
Hep birlikte uçardı
B) Benim aydınlık dünyamda kurbağalar
Bir yosunlu göl içindedir
C) Benim aydınlık dünyamda insanlar
Kendi hallerinde yaşarlar
D) Benim aydınlık dünyamda insanlar
İnsanlarla kavga ederler
E) Benim aydınlık dünyamda hayat
Bir çorap söküğüdür gider

15.
Güvercinler düştükçe aklıma
İnsan olduğumu hatırlıyorum
Bu dizelerde aşağıdakilerden hangisi için örnek yoktur?

A) Ünlü düşmesi
B) Ünsüz düşmesi
C) Ünlü daralması
D) Ünsüz yumuşaması
E) Ünsüz benzeşmesi

CEVAP ANAHTARI

1.C     2. C       3. B        4. A       5. B      6. E       7. A      8. C      9. B       10. D         11. A      12. D      13. E     14. E      15. B

A) Bütün gece yine odasında gezinmişti.
B) Çocuğun ölümü, annesinden gizlenmişti.
C) Ders çalışmak için odasına kapanmıştı.
D) Hakemler taraf tutuyor diye sızlanmıştı.
E) Görünmemek için çalılıkların ardına saklanmıştı.

2. Aşağıdaki dizelerden hangisinde, özne-yüklem ilişkisine göre ötekilerden farklı bir eylem vardır?

A) İnsanı, insan diye sevmişim, hep severim
B) Aç mısın kardeşim gel olanı bölüşelim
C) Ama şiirlerimle seni doyuramam ki
D) Güzelle yüceltirim insanlığı, işim bu
E) Çirkini, kabayı ve hamı kayıramam ki

3. Aşağıdaki cümlelerin hangisi, özne-yüklem ilişkisi yönünden ötekilerden farklıdır?

A) Önce tekneye kocaman bir delik delindi.
B) Daha sonra eskimiş boyalar iyice kazındı.
C) Çatlaklara, yarıklara bol bol macun sürüldü.
D) İşini bitirmesi için üç gün süre verildi.
E) Boyayı bitirince şöyle bir doğruldu.

4. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde, özne-yüklem ilişkisi ötekilerden farklıdır?

A) Beyaz balina Karadeniz’de görüldü.
B) Sobanın yanındaki kedi uyanıp gerindi.
C) Halıdan kalan ipliklerden bir heybe dokundu.
D) Meydanın ortasına kocaman bir heykel dikildi.
E) Bu soruların tamamı son sınıflara soruldu.

5. Aşağıdaki cümlelerden hangisi, özne-yüklem ilişkisi bakımından ötekilerden farklıdır?

A) İki saat sonra iskelede buluştuk.
B) Eski günleri anarak dertleştik.
C) Geçen hafta okulun yemeğinde karşılaştık.
D) Kısa bir süre birbirimize bakıştık.
E) Düğün alayının arkasından koşmuştuk.

6.
I. Göz açıp kapayıncaya kadar giyindi.
II. Bu iş için telefonla görüştük.
III. Telefon hatları gözden geçirildi.
IV. Halılarımız bir güzel temizlendi.
V. ilk filmiyle ün kazandı.
Bu cümlelerin hangileri, özne-yüklem ilişkisi bakımından özdeştir?

A) I. ile III.
B) I. ile IV.
C) II. ile III.
D) III. ile IV.
E) III. ile V.

7. Aşağıdaki dizelerin hangisinde eylem, “etken çatılı” değildir?

A) Ardına düşmeyle güzel sevilmez
B) Uykudan uyanmış şahin bakışlım
C) Düşmanlarım gayri kına yakınsın
D) Giyinmiş sevdiğim allı yeşilli
E) Kavga kurulunca kılıç kuşandı

8. Aşağıdaki cümlelerden hangisinin yüklemi “işteş” çatılıdır?

A) İki gündür süren fırtına, bugün biraz yatıştı.
B) Kısa zamanda ne kadar da çok değişmişti.
C) Sözlerimi yanlış anlayınca gitmeye kalkıştı.
D) Her zaman, nedense, altından kalkamayacağı işlere girişir.
E) Duyduklarının dedikodu olduğunu öğrenince kardeşiyle kucaklaştı.

9. Aşağıdaki cümlelerden hangisinin yüklemi geçişsizdir?

A) Birçok kişi, bu mektubu kime yazdığımı merak edebilir.
B) Bu mektubu birçok kişiye birden yazdığımı söyleyebilirim.
C) Bütün mektuplar, iki insanın özel ilişkilerini yansıtmaz.
D) Ortak düşünceler, bu mektuplar yoluyla da yayılabilir.
E) Okuyan herkes, bu mektuplarda, ortak birçok şey bulabilir.

10. Aşağıdaki atasözlerinden hangisinin yüklemi, “geçişsiz” bir eylemdir?

A) Er olan ekmeğini taştan çıkarır.
B) Görünen köy, kılavuz istemez.
C) Aman diyene kılıç kalkmaz.
D) Mum dibine ışık vermez.
E) Tekkeyi bekleyen çorbayı içer.

11. Aşağıdaki atasözlerinden hangisinin yüklemi, nesne alır duruma getirilmiştir?

A) Beylik fırın has çıkarır.
B) Gün doğmadan neler doğar.
C) Aşure yemeye giden kaşığını taşır.
D) Çocuk düşe kalka büyür.
E) Arpacıya borç eden, ahırını tez satar.

12.
I. Girin satıcılar evimin bülbülleri
II. Üzüm satın, armut satın, nar satın bize
III. Başlayan bir türkü gibi yaklaşın kapımıza
IV. İndirin tüy gibi küfeyi sırtınızdan
V. Bir elmadan bir mevsim dolsun evimize
Yukarıdaki dizelerin hangisinde, geçişsiz bir eylem, geçişli (oldurgan) yapılmıştır?

A) I.      B) II.      C) III.      D) IV.     E)V.

13. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde eylem, çatısı değiştirilerek nesne alır duruma getirilmiştir?

A) Kitabınızı bugün getireceğimi unuttum.
B) Bu konuda söylenenleri ayrıntılarıyla anlattım.
C) Komşularla, bodruma dolan suyu boşalttık.
D) Öğretmen ve öğrencilerin de dileklerini ilettik.
E) Neden son anda tavır değiştirdiğini soracaktım.

14. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde, “edilgen çatılı ortaç (sıfatfiil)” vardır?

A) Geçtiğimiz yerlerde gördüklerimiz anlatılamazdı.
B) Batan güneş artık doğmayacak sanma.
C) Yazılan kitap çok, okuyan yok.
D) Torbasında taşıdığı baba yadigârı silahı çıkardı.
E) Çorak topraktan artık karnı doymuyordu.

15. Aşağıdaki cümlelerden hangisinin yüklemi ettirgendir?

A) Armağan olarak çocuklara kitap getirdi.
B) Yaşlı kadını elinden tutarak otobüse bindirdi.
C) Doktor verdiği ilaçla hastayı uyuttu.
D) Erken yağan kar çiçekleri soldurdu.
E) Lekeler çıkmadığı için döşemeyi bir daha sildirdi.

CEVAP ANAHTARI

1. B      2. B     3. E      4. B     5. E      6. D      7. A      8. E       9. D      10. C      11. A      12. D      13. C      14. C      15. E

A) I. ile II.
B) III. ile IV.
C) I. ile IV.
D) II. ile V.
E) III. ile V.

2. Aşağıdaki dizelerden hangisi, yükleminin türüne göre, ötekilerden farklı cümledir?

A) Ayırma gözlerini gözlerimden bu akşam
B) Gözlerine yavaşça, yavaşça doldu akşam
C) Gözlerinden gözlerime giden yoldu akşam
D) Benim içimde yaktı sanki gurubu akşam
E) Senin kirpiklerinde bir damla oldu akşam

3. Aşağıdakilerden hangisi, eylem cümlesidir?

A) Delikanlı askerdeyken, bu anlaşmazlık unutulmuş gibiydi.
B) Akşamın tatlı ve ağırbaşlı saatleri daha çok uzaktaydı.
C) O yıllarda bu topraklar yemyeşil ormanlarla kaplıydı.
D) Ondan istediğimiz tek şey, biraz anlayışlı olmasıydı.
E) O tartışmadan sonra, canciğer arkadaş oldular.

4. Aşağıdaki dizelerden hangisi, sözdizimi (yüklemin yeri) bakımından ötekilerden farklı bir cümledir?

A) Ruhumla konuşuyor sularınızın sesi
B) Altın bir güneş doğdu benim de içimde
C) Bir kardeş gibi alın aranıza beni de
D) İşleyin ruhumdaki bu neşeden baharı
E) Şen martılar uçuşan sahillerde gülelim

5. Aşağıdaki cümlelerden hangisi, anlamca olumlu değildir?

A) Terbiyeli insan, böyle bir davranıştan kaçınmaz mı?
B) Böyle söz söylemek haddine mi düşmüş?
C) Kendi üzerine düşen görevi yapmaz olur mu?
D) İnsan son dakikayı beklemeden kararını vermez mi?
E) İstanbul’u hep beraber kuraklığa mahkûm etmemiş miydik?

6. Aşağıdaki cümlelerden hangisi, anlamca olumludur?

A) Seyrettiğim filmden hiçbir şey anlamış değildim.
B) Bugüne kadar bu şehri görmüş değildim.
C) Sözünü ettiğiniz yazıyı bilmiyor değildim.
D) Bize geldikleri zaman evde değildim.
E) O kitabı okumadığım için pişman değildim.

7. Aşağıdakilerden hangisi, anlamca (yanıt gerektiren) soru cümlesidir?

A) Var mı artık bana yan bakan?
B) Seni görünce mi başladı ağlamaya?
C) İnsan ricamızı böyle mi yerine getirir?
D) İnsan bile bile kendisini ateşe atar mı?
E) Bu dünya dedene kalmış mı da sana kalacak?

8. Aşağıdaki atasözlerinden hangisi, yapısına göre ötekilerden farklı bir cümledir?

A) Kaçan balık büyük olur.
B) Güneş girmeyen eve doktor girer.
C) Fıkaranın düşkünü, beyaz giyer kış günü.
D) Tan yeri ağarınca hırsızın gözü kararır.
E) Balık ağa girdikten sonra aklı başına gelir.

9. Aşağıdakilerden hangisi, “iki öğesi ortak” sıralı bir cümledir?

A) Sinemaya gitti, filmi çok beğendi.
B) Seyircilere kızdı, salondan ayrıldı.
C) Gözlüğünü taktı, kitap okumaya başladı.
D) Kitabı beğenmedi, aldığı yere koydu.
E) Erken uyumak için yattı, bir türlü uyuyamadı.

10. Aşağıdakilerden hangisi, “öznesi ortak sıralı cümle” değildir?

A) Serbest avlanma, bölgede yaşayan nadir hayvan türlerini tüketiyor, doğal dengeyi bozuyor.
B) Avlanma yasağı uygulaması yetersiz kalıyor, hayvanların yok olmasını engelleyemiyor.
C) Avcılar eti için geyikleri avlıyorlar, kürkü ve pençeleri için de ayıları.
D) Doğal zenginliklerin umursamasızca tüketilmesi yeni başlamamış, yıllardır sürüyor.
E) Bir kaplan kürkü yirmi bin dolara müşteri buluyor, avlanma cezası ise beş dolarda kalıyor.

11. Aşağıdakilerden hangisi, “devrik, olumsuz bir ad cümlesi” dir?

A) Onun yakın arkadaşları arasında değildim ben.
B) Toplu buluşmalar sırasında karşılaştım daha çok.
C) Bitmesini hiç istemediğim konuşmalarını dinledim.
D) Bir plana uymaz, daldan dala atlayarak konuşurdu hep.
E) Aslında, bütün konuşmaları hikâyelerinin birer ön çalışmasıydı.

12. Aşağıdakilerden hangisi, yapısına göre basit, sözdizimine göre devrik bir eylem cümlesidir?

A) Kaynağını insan sevgisinden almayan hangi sanat eseri ulaşabilmiş yüceliğe?
B) Adaletsiz bir dünyada sevgi olabilir mi acaba?
C) Sevgisiz adalet, adaletsiz sevgi kadar gerçekleşmeyecek bir düşüncedir.
D) Özlediğimiz dünya insan sevgisiyle yoğrulmalıdır.
E) Özlediğimiz düzen, insanların birbirinin yüzüne dostça bakabildikleri bir düzendir.

13. Aşağıdaki dizelerin hangisinde yancümlecik, belirtili nesne görevindedir?

A) Benim doğduğum köylerde
Ceviz ağaçları yoktu
B) Benim doğduğum köyleri
Akşamları eşkıyalar basardı
C) Benim doğduğum köylerde
Şimal rüzgârları eserdi
D) Ben bu yüzden yalnızlığı hiç sevmem
Konuş biraz
E) Sen Türkiye gibi aydınlık ve güzelsin
Benim doğduğum köyler de güzeldi

14. Aşağıdaki dizelerden hangisinde, yancümle zarf tümleci görevindedir?

A) Su sesine uyarak bir şarkı tutturmuşuz
B) Açılan güller gibi suda gönüllerimiz
C) Bu suyun aktığı yerden can bulduk biz
D) Yıllarca bu suyun akmasını beklemişiz
E) Suya hasret kalan gönüllere dermanız

15. Aşağıdakilerin hangisinde arasöz, ötekilerden farklı bir öğenin açıklayıcısı olarak kullanılmıştır?

A) Vitrindeki kıravatı, şu çizgili olanı, istiyorum.
B) Orayı, o yemyeşil diyarı, hiç unutamadık.
C) Onu, o vefalı dostu, hep arıyorum.
D) Şu delikanlı, mavi gözlü olan, bize bakıyor.
E) Mektubunu, 12 Ocak günü yazdığını, aldım.

CEVAP ANAHTARI

1.D     2. C     3. E     4. E     5. B      6. C      7. B      8. C      9. D      10. E      11. A      12. B     13. B     14. A     15. D

2. Tanzimat döneminde yazılan aşağıdaki eserlerden hangisi, karşısındaki yazara ait değildir?

A) Durub-ı Emsal-i Osmaniye : Şinasi
B) Kamus-ı Türki: Şemsettin Sami
C) Lehçe-i Osmani: Ahmet Vefik Paşa
D) Lügat-ı Naci: Muallim Naci
E) Lehçet-ül Hakayık: Recaizade Mahmut Ekrem

3. Yazarın bu yapıtı, “alafranga züppe tipiyle alay eden bir roman” olarak değerlendirilir. Bu tip, Bihruz Bey’in kişiliğinde somutlaşmıştır. Bihruz Bey’in üç merakı vardır: “Birincisi araba kullanmak, ikincisi alafranga beylerin hepsinden daha süslü gezmek, üçüncüsü de berberler, kunduracılar, terziler ve gazinolardaki garsonlarla Fransızca konuşmak…”
Bu parçada sözü edilen roman, aşağıdakilerden hangisidir?

A) İntibah
B) Sergüzeşt
C) Karabibik
D) Araba Sevdası
E) Taaşşuk-ı Talat ve Fıtnat

4. Aşağıdaki eserlerden hangisi, farklı bir sanatçı tarafından yazılmıştır?

A) Gülnihal
B) Felatun Bey ile Rakım Efendi
C) Cezmi
D) Celalettin Harzemşah
E) Vatan – yahut – Silistre

5. Baskı ve yılgı ortamı, yazarların, ozanların toplumsal ve siyasal konulardan uzaklaşmasına yol açmıştır. Sanatçılar, suya sabuna dokunmayan konuları yeğlemişler, sanatsal sorunları sınırlı ölçüler içinde tartışma yolunu seçmişlerdir. Aşk ve duygusal yaşamla ilgili konulara dadanmışlardır. Ülke sorunları karşısında aldırmazlığa, tam bir nemegerekirciliğe düşmüşlerdir. Edebiyatın Batılılaşması konusunda önemli adımlar atmaları, belki tek olumlu özellikleridir.
Bu parçada özelliklerine değinilen sanatçılar, aşağıdaki topluluklardan hangisine bağlı olabilir?

A) Tanzimat
B) Servet-i Fünun
C) Fecr-i Âti
D) Milli Edebiyat
E) Cumhuriyet

6. Yazarlığa ‘Tercüman-ı Hakikat” gazetesinde başlamış, daha sonra çeşitli gazete ve dergilerde çalışmıştır, istanbul halkının yaşayışını, gelenek ve göreneklerini yansıtmış, devrinin yazı yönteminden ayrılarak konuşma dilini ve istanbul ağzını bütün incelikleriyle kullanmıştır. Köşeyazılarını “Şehir Mektupları”, “Eşkal-i Zaman”; anılarını “Falaka”, “Muharrir, Şair, Edip” gibi yapıtlarda toplamıştır.
Bu parçada sözü edilen sanatçı, aşağıdakilerin hangisidir?

A) Ahmet Mithat
B) Hüseyin Cahit
C) Ahmet Rasim
D) Muallim Naci
E) Hüseyin Rahmi

7. “Memleket edebiyatı” anlayışının ilk örneklerini verenlerden olan ……. ; konusu yönünden duygusal bir aşk romanı olan …….. adlı yapıtında, Anadolu’yu değişik yönleriyle tanıtmıştır. Bu romanında Bursa, Çanakkale, Tekirdağ, İzmir, Kuşadası gibi yöreleri; bu yörelerde yaşayan insanların sorunlarını sergilemiştir.
Bu parçada boş bırakılan yerlere, aşağıdakilerden hangisi sırasıyla getirilmelidir?

A) Refik Halit Karay, Yezidin Kızı
B) Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu
C) Falih Rıfkı Atay, Bizim Akdeniz
D) Halide Edip Adıvar, Vurun Kahpeye
E) Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Yaban

8. 2. Meşrutiyet döneminde özgün şiirleriyle /aruz ölçüsünü sürdüren/ şairlerimizden biri de Yahya

                                                                                                             I.

Kemal’dir. /Şiir anlayışı Mehmet Akif‘inkine çok yaklaşır./ Ses ve ahengi ön plana alır. / Toplum

                                                II.                                                                             III.

sorunlarından uzak durur/, daha çok lirik şiirler yazar/.

                         IV.                                                  V.

Bu parçanın numaralanan bölümlerinden hangisinde bilgi yanlısı vardır?

A)I.
B) II.
C) III.
D) IV.
E) V.

9. Zaman zaman başka türlerde de yazmakla birlikte, asıl olarak yalnızca şairlikleriyle tanınan sanatçılar, aşağıdakilerin hangisinde bir arada gösterilmiştir?

A) Mehmet Emin Yurdakul, Faruk Nafiz Çamlıbel, M. Akif Ersoy
B) Ziya Gökalp, M. Emin Yurdakul, Ahmet Haşim
C) Ömer Seyfettin, M. Fuat Köprülü, F. Nafiz Çamlıbel
D) A. Canip Yöntem, A. Haşim, Y. Kemal Beyatlı
E) R. Tevfik Bölükbaşı, Ömer Seyfettin, F. Nafiz Çamlıbel

10. Aşağıdakilerden hangisi, Ahmet Haşim’le Yahya Kemal’de ortak değildir?

A) Aruz ölçüsüyle yazma
B) Düzyazı türünde de eser verme
C) Nazmın nesre yaklaştırılmasına karşı çıkma
D) Divan şiiri zevkini yeni bir yorumla yaşatma
E) Şiirde, toplum sorunlarından uzak durma

11. Aşağıdakilerden hangisi, hem “Ulusal Edebiyat” hem de “Cumhuriyet Edebiyatı” dönemlerinde ürün veren sanatçılar arasında yer almaz?

A) Ömer Seyfettin
B) Mehmet Fuat Köprülü
C) Ali Canip Yöntem
D) Faruk Nafiz Çamlıbel
E) Mehmet Emin Yurdakul

12. …… ve ……. ; dünya edebiyatında “Maupassant tarzı” ve “Çehov tarzı” diye adlandırılan öykü anlayışının, Türk edebiyatındaki ilk temsilcileri sayılır.
Bu parçanın başında boş bırakılan yerlere, aşağıdakilerden hangisi sırayla getirilmelidir?

A) Peyami Safa, Haldun Taner
B) S. Faik Abasıyanık, A. Hamdi Tanpınar
C) Ömer Seyfettin, M. Şevket Esendal
D) M. Şevket Esendal, S. Faik Abasıyanık
E) Ömer Seyfettin, A. Hamdi Tanpınar

13. ….. tarafından yazılan “Üç Şehitler Destanı, İstiklal Savaşı, Yedi Memetler” gibi şiir kitapları, yapma destan‘ın Türk edebiyatındaki örnekleri arasında sayılabilir.
Bu parçanın başına, aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) Cahit Külebi
B) Behçet Necatigil
C) Fazıl Hüsnü Dağlarca
D) Kemalettin Kamu
E) Behçet Kemal Çağlar

14. Bu dönemde hece ölçüsü kullanılmakla birlikte daha çok serbest nazımla şiirler yazılmıştır. Kendi duygu, görgü ve yaşam koşullarımızı yansıtan yerli bir edebiyat gelişmiştir.
Bu parçada sözü edilen edebiyat dönemi, aşağıdakilerden hangisidir?

A) Tanzimat
B) Servet-i Fünun
C) Fecr-i Âti
D) Ulusal Edebiyat
E) Cumhuriyet

15. ‘Dergâh” dergisinde yayımladığı şiirlerle edebiyata başladı. Ama bu alanda ısrarlı olmadı; deneme ve eleştirileriyle tanındı. Özellikle 1940 ‘tan sonraki sanatçılar üzerinde etkili oldu. Türkçenin özleşmesi için çalıştı; yazılarında devrik cümleye sıkça yer verdi. Pek çok çeviri yaptı.
Bu parçada tanıtılan yazar, aşağıdakilerden hangisidir?

A) Peyami Safa
B) Haldun Taner
C) Nurullah Ataç
D) Falih Rıfkı Atay
E) Melih Cevdet Anday

CEVAP ANAHTARI

1.A     2. E     3. D    4. B     5. B     6. C     7. B      8. B      9. A     10. D     11. A     12. C      13. C     14. E     15. C

A) Ne hoştur kırlarda yazın uyumak
Bulutlar ufukta beyaz bir yumak
B) Ağaçlar derin bir hülyaya varmış
Saçında yepyeni teller ağarmış
C) Öğleyin bu uyku bir aralıktır
Saf hava bir kanat gibi ılıktır
D) O zaman gönülde ne varsa diner
Yüzlere tül gibi bir buğu iner
E) Öttükçe o, hasretle genişlerdi, duyardım
Korkunç uçurumlar gibi ruhumda derinlik

2. “İstiare (eğretileme)”; bir sözün, benzetme amacıyla başka bir söz yerine kullanılmasıdır. Başka bir deyişle, bir tür benzetmedir. Benzetmenin temel öğelerinden, yalnızca “kendisine benzetilen” ya da yalnızca “benzetilen (benzeyen)” kullanılarak yapılır; birinci duruma “açık istiare”, ikinci duruma da “kapalı istiare” denir.
Buna göre, aşağıdaki dizelerin hangisinde “istiare” yaktur?

A) Sabahtan uğradım ben bir fidana
B) Birçok seneler geçti dönen yok seferinden
C) Yüce dağ başında siyah tül vardır
D) Artarak tufan olan bir yağmurdur uykusuzluk
E) Pencereden seyrettik göğün yanan kandillerini

3. insan dışındaki varlıkları, insana özgü niteliklerle anlatmaya “kişileştirme (teşhis)”; insanın konuşma yetisinin başka varlıklara aktarılmasına da “konuşturma (intak)” sanatı denir, “intak” sanatının bulunduğu sözlerde “teşhis” sanatı da vardır.
Aşağıdaki dizelerin hangisinde, bu iki sanat da vardır?

A) Yılda bir kere çıldırır ağaçlar sevincinden
Rabbim ne güzel çıldırır
B) Yılda bir kere uzatır avuçlarını yaprak
Sevincinden titreyerek
C) Biz de yılda bir kere sevinebilseydik
Merhaba, diyen çiçeklere bakarak
D) Yılda bir kere kendini verir toprak
Mutluluktan yarılarak
E) işte armutlarımız çırılçıplak
Ne saklanma var onlarda, ne nazlanma

4. Türkiye’de kalemiyle geçinebilen insan sayısı çok azdır.
Bu cümledeki altı çizili sözde, aşağıdaki açıklamalardan hangisine uyan bir söz sanatı yapılmıştır?

A) Bir kavramı; benzetme amacı gütmeden, onun kullanımıyla ilgili, bağıntılı olduğu başka bir sözle gösterme olan “mecaz-ı mürsel”e
B) Bilinen bir şeyi; söyleyişte bir anlam inceliği yaratmak için, bilmez gibi görünerek, bilmezlikten gelerek anlatma olan “tecahül-i arife
C) Bir dizede en az iki şeyi andıktan sonra, başka bir dizede bunlarla ilgili nitelikleri belli bir sıra gözeterek verme olan “leff ü neşr”e
D) Anlatımı ve ses güzelliğini pekiştirip güçlendirmek amacıyla bir sözcüğü sürekli biçimde kullanma olan “tekrir” e
E) Bir olguyu, onun gerçek etkenini bir yana bırakıp güzel, tatlı, hoş, hayali bir nedene bağlayarak anlatma olan “hüsn-i talil”e

5. Aşağıdaki dizelerin hangisinde görülen altı çizili sözde, “hem gerçek hem de mecaz anlamı olan bir sözü, onun mecaz anlamını kasdederek kullanma” sanatı olan “kinaye“ yoktur?

A) Yumdu dünyaya ela gözlerini
B) Geç fark ettim taşın sert olduğunu
C) Makbul isen hitabına herkes kulak tutar
D) Sevincinden yeşerdi telgraf direkleri
E) Yine parmağım ağzımda kaldı / Masumluk akıyordu yüzünden

6.
Koyup kaldırmadan, ikide birde
Kazan devrildi, söndürdü ocağı
izzet Molla bu dizelerinde; “ocak” sözcüğüyle, hem “Yeniçeri Ocağı’nı, hem de yemek pişirilen ocağı; “kazan” sözcüğüyle de, hem Yeniçerilerin sık sık “kazan kaldırması (isyanı)” olayını, hem de yemek pişirilen kazanı (büyük tencere) kasdederek bir söz sanatı yapmıştır.
Bu söz sanatı, aşağıdakilerden hangisidir?

A) Tariz
B) Tezat
C) Teşhis
D) Tenasüp
E) Tevriye

7.
Kime iyi desen darılır söğer
Merhamet zamanı değildir meğer
Yanında birini kesseler eğer
Bir hançer de sen vur sonra utanma
Bu dizelerde “asıl söylenmek istenenin, sözü ters söyleyerek belirtilmesi” ile yapılan söz sanatı, aşağıdakilerden hangisidir?

A) Tariz
B) Kinaye
C) İstiare
D) Tezat
E) Tecahül-i arif

8. Aşağıdaki dizelerden hangisinde, “tezat” sanatı yoktur?

A) Görmediğim şeyi asla sezemem
Korku bilmem ama yalnız gezemem
B) icap etse kendi adım yazamam
Kâtiplikte gayet itibarım var
C) Evime yatsıdan önce hiç gelmem
Alnıma sürülen lekeyi silmem
D) Ömrümde zararsız günümü bilmem
Her sene yüz milyonluk kârım var
E) Evvel param alır sonra mal verir
Her tüccarın yanında itibarım var

9. Aşağıdaki dizelerin hangisinde, “telmih (hatırlatma)” sanatı yoktur?

A) Dinle bak, dağlar neler söylemekte
Ferhat’ın sevdalı kazmasından
B) Kuşların sohbeti pek tatlı olur
Tufan’la Nuh’un hikâyesini dinlerken
C) Eyüp gibi sabır ettim cefana
Dahi gelmez misin insafa canım
D) Gölgesinde mevsimler boyu oturduğu
O ağacın altını bilmem anıyor musun
E) Ben ağustosböceği sen de karınca
Neden hiç dinlemezsin benim sazımı

10. Abbasi Halifesi’nin yeğeni ölür. Halife, zamanın ünlü şairi Ebu Delâme ile mezarlığa gider. Halife, şaire mezarı göstererek, “Burası için ne hazırladın?” diye sorar. Ünlü şair, Halife’nin, “Öbür dünya için ne hazırladın?” demek istediğini anladığı halde, şöyle cevap verir: “Halife’nin yeğenini!..”
Şairin, bu parçada yer alan cevabıyla yaptığı söz sanatı, aşağıdakilerden hangisidir?

A) Abartma (mübalağa)
B) Bilmezlikten gelme (tecahül-i arif)
C) Güzel neden gösterme (hüsn-i talil)
D) Telmih (anıştırma, hatırlatma)
E) Tariz (iğneleme, söz dokundurma)

11. Aşağıdaki dizelerin hangisinde “tenasüp” sanatı yoktur?

A) Şu görünen yayla ne güzel yayla
Bir dem süremedim giderim böyle
B) Her sabah başka bahar olsa da ben uslandım
Uğramadım bahçelerin semtine gülden yandım
C) Yelpaze çevrilir gibi birden dönüşleri
işveyle devriliş, saçılış, örtünüşleri
D) Kılıçla, mızrakla, topla, tüfekle
Başımız bir kere eğilmemiştir
E) Ne nergis, ne leylak, ne lale, ne gül
Hepsiyle dolu bir selesin, güzel

12. Padişah, öfkelidir. Sadrazam, süklüm püklüm huzurdadır. Bir ara Sadrazam, her nasılsa, elindeki altını yere düşürür. Padişah’ın bir dalgınlığından yararlanarak eğilip altını almak ister. Tam o sırada Padişah onu bu halde görür ve sorar: “Niçin öyle iki büklüm oldun?” Sadrazam, gerçek nedeni söylemez ve “Tekrar ayağınıza kapanmak için!..” der.
Bu parçanın sonunda Sadrazam’ın yaptığı söz sanatı, aşağıdakilerden hangisidir?

A) Kinaye
B) Mübalağa
C) Hüsn-i talil
D) Leff ü neşr
E) Mecaz-ı mürsel

13. “Kırk gün oldu kaynatırım kaynamaz!”
Bu dizedeki “mübalağa (abartma)” sanatı, aşağıdakilerin hangisinde yoktur?

A) Bin gemle bağlanan yağız at şaha kalkıyor
B) Gördüm deniz dedikleri bin başlı ejderi
C) Yerden yedi kat arşa kanatlandık o hızla
D) Dün sana bir tepeden baktım aziz İstanbul
E) Bin yıldan uzun bir gecenin bestesidir bu

14. Aşağıdaki dizelerin hangisinde, “sesleri bir, anlamları ayrı sözcükler kullanılarak yapılan söz sanatı” yoktur?

A) Geçen gün görmüş de beni düşünde
Dedim: Sonra cayma, iyi düşün de
B) Ey kimsesizler, el veriniz kimsesizlere
Onlardır ancak el verecek kimse sizlere
C) Gittikçe bembeyaz gezinenler üçer beşer
Bildim ki ahiret denilen yerdedir beşer
D) Bir güzel şuha dedim ki gözün sürmelidir
Dedi, vallahi seni Hind’e kadar sürmelidir
E) A benim bahtı yârim, gönlümün tahtı yârim
Yüzünde göz izi var, sana kim baktı yârim

15.
I. Bir sözü, birden çok gerçek anlamını sezdirecek şekilde kullanma
II. Söz arasında bir duruma, inanışa, olaya, söze, kahramana… işaret etme
III. Anlamca birbiriyle ilgili, birbirini düşündürebilen sözleri bir arada kullanma
IV. Alay etmek, iğnelemek, birini küçük düşürmek amacıyla bir sözü, bu sözün tam tersini söyleyerek anlatma
Bu açıklamalarda, aşağıdaki söz sanatlarından hangisi söz konusu edilmemiştir?

A) Tariz
B) Tezat
C) Telmih
D) Tevriye
E) Tenasüp

CEVAP ANAHTARI

1. B     2. D     3. C     4. A     5. D     6. E     7. A     8. C     9. D    10. B     11. A     12. C     13. D     14. E     15. B

A) Yiğitliğim elden gitti yel gibi
Damağımda tadı kaldı bal gibi
B) Santur mu istersin saz mı istersin
Ördek mi istersin kaz mı istersin
C) Yağıyor dağlara kar benim için
Ferman çıkarsınlar var benim için
D) Sana derim allı gelin has gelin
Suya gider sağ elinde tas gelin
E) Önde uzun bir kışın soldurduğu etekler
Sonra dönen dönerken inleyen tekerlekler

2. Aşağıdaki dizelerin hangisinde “redif” yoktur?

A) Artık demir almak günü gelmişse zamandan
Meşhule giden bir gemi kalkar bu limandan
B) Hiç yolcusu yokmuş gibi sessizce alır yol
Sallanmaz o kalkışta ne mendil ne de bir kol
C) Rıhtımda kalanlar bu seyahatten elemli
Günlerce siyah ufka bakar gözleri nemli
D) Biçare gönüller! Ne giden son gemidir bu
Hicranlı hayatın ne de son matemidir bu
E) Birçok gidenin her biri memnun ki yerinden
Birçok seneler geçti; dönen yok seferinden

3.
Seyyah olup gezdim gurbet elleri,
Kâr etti canıma yeter ayrılık,
Vasfeyleyim başa gelen halleri,
Çok çektim ölümden beter ayrılık!
Bu dörtlükle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A) On birli hece ölçüsü ile söylenmiştir.
B) Uyak düzeni “abab” biçimindedir.
C) iki ve dördüncü dizelerin sonundaki “ayrılık” sözcükleri rediftir.
D) Bir ve üçüncü dizelerdeki “-leri” ekleri rediftir.
E) İki ve dördüncü dizeler arasında tam uyak vardır.

4. Aşağıdakilerden hangisi, “klasik tragedya” ile “klasik komedya“nın ortak özelliği sayılabilir?

A) Konuların günlük yaşamdan alınması
B) Kahramanların soylu kişilerden seçilmesi
C) Akıl ve sağduyunun koro ile temsil edilmesi
D) Dil ve üslupta soyluluk aranmaması
E) Çirkin sayılabilecek olayların sahnede gösterilmesi

5. Dili, söyleyişi ve gözlemleriyle bir istanbul şairi olan Nedim, “murabba” şeklinin Türk şiir geleneğine uygun düşen biçimini, bestelenmeye uygun yeni bir nazım türü haline getirir ve sonradan çokça izlenecek bir yol açmış olur.
Bu parçaya göre, Nedim’le başlayan nazım türü, aşağıdakilerden hangisidir?

A) Rubai
B) Tuyuğ
C) Gazel
D) Şarkı
E) Muhammes

6. Aşağıdakilerden hangisinde, Tasavvufi Halk edebiyatı (Tekke edebiyatı) nazım türleri bir arada verilmiştir?

A) ilahi, nefes, semai, şathiye
B) Kaside, nefes, deme, ilahi
C) ilahi, nefes, deme, sathiye
D) Semai, nefes, mersiye, sathiye
E) Nefes, deme, mersiye, hikmet

7.
Attın peştamalını
Kondu dallar üstüne
Sen orada ben burada
Kaldık yollar üstüne
Bu dizeler, “mani” ile ilgili olarak aşağıda verilen yaygın ve genel yargılardan hangisiyle bağdaşmaz?

A) 7’li hece ölçüsüyle söylenir.
B) Uyak düzeni “a – a – b – a” biçimindedir.
C) Nazım birimi dörtlüktür.
D) Anlatılmak istenen duygu ve düşünce, son iki dizede verilir.
E) İlk iki dize, son iki dizeye ölçü ve uyak bakımından bir hazırlıktır.

8. Bir varmış, bir yokmuş… Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde; develer tellal iken, pireler berber iken, ben anamın beşiğini tıngır mıngır sallar iken; bir ülke, bu ülkenin bir padişahı, bu padişahın da üç oğlu varmış!
Bir masalın girişinden alınan bu sözlerde, “masal”ın temel özelliklerinden hangisiyle ilgili ipucu yoktur?

A) Abartmalara yer verilmesi
B) Bir tekerlemeyle başlaması
C) Eğitici ve öğüt verici nitelik taşıması
D) Olayın geçtiği yer ve zaman verilmemesi
E) Kişilerin, görev ya da akrabalık adlarıyla tanıtılması

9.
On yıl var ayrıyım Kınadağı’ndan
Baba ocağından, yâr kucağından
Bir çiçek dermeden sevgi bağından
Huduttan hududa atılmışım ben
Yukarıdaki dörtlük hangi şiir türüne örnektir?

A) Lirik
B) Pastoral
C) Didaktik
D) Epik
E) Dramatik

10.
I. Ölçü
II. Uyak düzeni
III. Nazım birimi
IV. İşlenen konu
V. Kullanılan dil
Yukarıdakilerden hangi ikisinin, “mani” ile “rubai”de benzerlik gösterdiği ileri sürülebilir?

A) II. ile III.
B) I. ile II.
C) I. ile III.
D) II. ile IV.
E) IV ile V.

11.
I. Gazete ile birlikte doğmuş ve gelişmiş bir yazı türüdür.
II. Gazetelerde ya da dergilerde yayımlanan bir uzman yazısıdır.
III. Bir görüş ya da düşünceyi ileri sürmek, savunmak ya da desteklemek üzere yazılır.
IV. Görüş ve düşünceler kanıtlarla tanıtlandığı için nesnel bir nitelik taşır.
Özellikleri sıralanan bu yazı türü, aşağıdakilerden hangisidir?

A) Fıkra
B) Makale
C) Deneme
D) Söyleşi
E) Eleştiri

12. Bu yazı türü, makale gibi bilgi vermek için değil, düşünce yaratmak, kuşku doğurmak, doğruya giden yolları arayıp buldurmak amacıyla yazılan düşünce yazılarıdır. Bilinen gerçekler dışında hemen bütün konular (hukuk, ahlak, din, sanat, edebiyat, güzellik…) ele alınır ve işlenir. Bir iç konuşma havası içinde gerçeğe yaklaşmaya çalışır; ancak bir şeyi ispatlamaya uğraşmaz.
Bu parçada sözü edilen yazı türü aşağıdakilerden hangisidir?

A) Köşeyazısı
B) Eleştiri
C) Deneme
D) Söyleşi
E) Röportaj

13. Ne kadar kısa olursa, o kadar iyi sayılır bu tür: Bir yağmur değil, şimşektir. Sigarayı yakmak için bir kibrit çakmaktır. Bir anda gerçeğin ışımasıdır. Şehir Hatları vapurlarından birinin projektörünün denizde bir kayığı aydınlatmasıdır. Kalabalık arasında tanıdık birini birdenbire görmenizdir. Kapalı perdeler arasından bir ışığın loş odaya birden sızıvermesidir. Ya da aniden patlayan bir kahkaha, bir nükte, bir yergidir!..
Bu parçada sözü edilen yazı türü, aşağıdakilerden hangisidir?

A) Anı
B) Röportaj
C) Deneme
D) Söyleşi
E) Fıkra

14. Deneme ile ……. birbirinden farklıdır. Yazar, birincide kendi kendisiyle; ikincide ise karşısında okuyucu varmış da onunla konuşuyormuş gibi yazar, Anı ile …… de birbirinden farklıdır. Yazar, bunların birincisinde yaşadıktan sonra; ikincisin de ise yaşarken yazar.
Bu parçada boş bırakılan yerlere, sırasıyla aşağıdakilerden hangisi gerilmelidir?

A) Fıkra, günce
B) Söyleşi, tarih
C) Günce, söyleşi
D) Söyleşi, günce
E) Röportaj, mektup

15. “Öykü” ve “roman” la ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?

A) Konunun yaşanmış olaylardan alınması zorunluluğu
B) Kişi ve çevre betimlemelerine yer verilmesi
C) Anlatımın üçüncü ya da birinci tekil kişi ağzından oluşu
D) Bir olayı, yaşantıyı anlatma ihtiyacından doğuşu
E) Türk edebiyatında ilk örneklerine Tanzimat döneminde rastlanması

CEVAP ANAHTARI

1. A     2. B     3. E     4. C     5. D     6. C     7. B      8. C     9. A     10. A     11. B      12. C     13. E     14. D     15. A

A) Tekke Edebiyatı
B) Divan Edebiyatı
C) Âşık Edebiyatı
D) Tasavvufi Halk Edebiyatı
E) İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı

2. Aşağıdakilerden hangisi, İslamiyetin kabulünden önceki Türk edebiyatının özelliklerinden biri değildir?

A) Sevgi, doğa, yiğitlik ve ölüm konularının işlenmesi
B) Sagu, koşuk gibi nazım türlerinin kullanılması
C) Manzum ürünlerin dörtlüklerle ve hece ölçüsü ile söylenmesi
D) Arapça ve Farsça sözcüklerle yüklü ağır bir dil kullanılması
E) Manzum ürünlerin sazlarla, müzik eşliğinde söylenmesi

3.
Alp Er Tunga öldü mü
Kötü dünya kaldı mı
Felek öcün aldı mı
Şimdi yürek yırtılır
“Alp Er Tunga Destanı“nından alınan bu parçaya bakarak, aşağıdakilerden hangisini öne süremeyiz?

A) Dil yabancı etkilerden uzaktır
B) Yarım kafiye kullanılmıştır
C) Redif Kullanılmıştır
D) Doğa güzelliği konusu işlenmiştir.
E) Sagu özelliği taşır.

4. XII. yüzyılda, Türkistan’da yaşadı, ilk tasavvuf şairlerinden sayılır. Türkler arasında tasavvufu yaymak için, hece ölçüsüyle, halk edebiyatı nazım şekilleriyle ve Hakaniye Türkçesiyle manzumeler yazdı. Yazdığı şiirler (belki, eklemeler de yapılarak), sonradan bir kitapta toplandı. Bu kitap, ilk Türk-İslam eserleri arasında yer alır.
Bu parçada sözü edilen sanatçı ve onun eseri, aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

A) Ahmet Yesevi, Divan-ı Hikmet
B) Yusuf Has Hacip, Kutadgu Bilig
C) Ali Şir Nevai, Muhakemet-ül – Lügateyn
D) Edip Ahmet, Atabet-ül – Hakayık
E) Kaşgarlı Mahmut, Divan-ı Lügat-it – Türk

5. Eski şiirimizde aşk, sosyal düzenin birey hayatına yansıyan kaderi, yani kulluktur. Düş gücünü, toplum hayatının odak noktası olan saraya çeviren şair; sevgiliyi şaha, ferman gücü olan sultana benzetir. Hükümdara, güneşe, aya, çiçekler içinde güle benzeyen sevgili; güzellik ve duygu dünyasının padişahı olarak her şeyi yargılayacak, sevilmesine izin verirse lütfedecek, eziyet çektirecek bir kişiliktir.
Bu parçada “aşk anlayışı” belirtilen edebiyat, aşağıdakilerden hangisidir?

A) Divan Edebiyatı
B) Edebiyat-ı Cedide
C) Tanzimat Edebiyatı
D) Âşık Edebiyatı
E) Tasavvufi Halk Edebiyatı

6. Aşağıdakilerden hangisinde, hem şiir hem de nesir alanında tanınan Divan sanatçıları bir arada verilmiştir?

A) Birimin dörtlük olduğunu
B) “aaab” biçiminde uyaklandığını
C) 7’li hece ölçüsüyle söylendiğini
D) Duyguların saz eşliğinde dile getirildiğini
E) İşlenen konulardan birinin “ölüm” olduğunu

7. Dini şiirin, yüzyıllardır yaşayan en önemli örneğidir. Aynı konudaki benzerlerinden, oldukça açık ve yalın diliyle, duygu coşkunluğuyla ayrılır. Peygamberin yaşamını konu alan bir mesnevidir.
Bu parçada sözü edilen mesnevinin adı ve şairi, aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

A) Hayriye: Nabi
B) Mevlid: Süleyman Çelebi
C) Hüsn ü Aşk: Şeyh Galip
D) Garipname: Âşık Paşa
E) Tazarruname: Sinan Paşa

8. Aşağıdakilerden hangisi, “mesnevi” biçiminde yazılmış bir eser değildir?

A) Mevlid
B) Harname
C) Siham-ı Kaza
D) Hüsn ü Aşk
E) Leyla ile Mecnun

9. Divan edebiyatı sanatçıları, bir “özel adı” olan eserlerinden çok, özellikle “Divanlarıyla tanınır.
Aşağıdakilerden hangisinde, yalnızca ‘Divanlarıyla tanınan şairler bir arada verilmiştir?

A) Nef’i, Şeyh Galip
B) Baki, Sinan Paşa
C) Fuzuli, Süleyman Çelebi
D) Ali Şir Nevai, Fuzuli
E) Evliya Çelebi, Ali Şir Nevai

10. Toplam 10 cilttir. Yazarının, elli yıl kadar süren gözlemlerinin ürünüdür. XVII. yüzyıla art tarih, biyografi, toplumbilim, folklor gibi konularda bilgi verdiği için tarihsel ve belgesel bir kaynaktır. Genellikle açık, anlaşılır, ama abartılı bir dille yazılmıştır. Türünün, Türk edebiyatındaki ilk örneklerinden sayılır.
Bu parçada sözü edilen eser, aşağıdakilerden hangisidir?

A) Şehname
B) Cihannüma
C) Seyahatname
D) Sefaretname
E) Keşfü’z – Zünun

11. Aşağıdakilerden hangisinde verilen eser, karşısındaki yazara ait değildir?

A) Harname: Şeyhi
B) Garipname: Âşık Paşa
C) Şikâyetname: Fuzuli
D) iskendername: Ahmedi
E) Tazarruname: Naima

12. Aşağıdakilerden hangisinde, Halk edebiyatıyla ilgili yanlış bilgi verilmiştir?

A) Saz şairlerinin şiirlerinin toplandığı defterciklere “cönk” denir.
B) Şiirler, hece ölçüsüyle ve dörtlükle söylenir.
C) Genellikle yarım ve cinaslı uyak kullanılır.
D) Şiirler, saz eşliğinde ve irticalen (doğaçtan, önceden hazırlık yapmaksızın) söylenir.
E) Ölüm acısını işleyen şiirler “sagu” diye adlandırılır.

13. Aşağıda verilen Âşık edebiyatı sanatçılarından hangisinin, Divan edebiyatının etkisinde hiç kalmadığı söylenebilir?

A) Dertli
B) Gevheri
C) Âşık Ömer
D) Karacaoğlan
E) Bayburtlu Zihni

14.
Hakkımızda devlet etmiş fermanı
Ferman padişahın dağlar bizimdir
Göçebe Avşar boyunun, köylere yerleşmek istemeyen Türkmenlerin, Fırka-i İslahiye ile savaşarak devlete kafa tutan güçlerin sözcüsü olarak bu dizelerde padişaha meydan okuyan 19. yüzyıl Halk ozanı, aşağıdakilerden hangisidir?

A) Dadaloğlu
B) Karacaoğlan
C) Köroğlu
D) Seyrani
E) Pir Sultan Abdal

15. Aşağıdakilerden hangisinde, yalnızca Halk şairlerinin adlarına yer verilmiştir?

A) Seyrani, Fuzuli, Pir Sultan Abdal, Karacaoğlan, Dertli
B) Köroğlu, Pir Sultan Abdal, Karacaoğlan, Dertli, Dadaloğlu
C) Erzurumlu Emrah, Köroğlu, Baki, Dertli, Dadaloğlu
D) Dertli, Bayburtlu Zihni, Nedim, Karacaoğlan, Köroğlu
E) Karacaoğlan, Dadaloğlu, Âşık Veysel, Ali Şir Nevai, Seyrani

CEVAP ANAHTARI

1.E    2. D     3. D     4. A     5. A     6. D     7. B     8. C     9. A     10. C     11. E     12. E      13. D     14. A    15. B

A) Benzetme (teşbih)
B) Cinas
C) Tevriye
D) Kinaye
E) Hüsn-i talil

2.
Ay zeytin ağaçlarından yere damlıyordu
Açtım avucumu altına tuttum
Bu dizelerdeki söz sanatı, aşağıdakilerden hangisidir?

A) Benzetme
B) Cinas
C) Kişileştirme
D) Tariz
E) İstiare

3. “Yüce dağ başında salkım salkım olan bulut” dizesindeki “bulut” sözcüğünde, aşağıda açıklaması verilen söz sanatlarından hangisi vardır?

A) Benzerlik ilişkisinin dışındaki ilişkilerden yararlanılarak bir sözün bir başka söz yerine kullanılması
B) Bir sözün, hem gerçek hem mecaz anlama uygun düşecek bir biçimde kullanılması
C) Benzerlik ilişkisinden yararlanılarak bir sözün bir başka söz yerine kullanılması
D) Anlamca ilgili sözcüklerin bir arada kullanılması
E) Söylenen sözün tam tersinin kasdedilmesi

4.
Yaprak nasıl düşerse akıp kaybolan suya
Ruh öyle yollanır, uyanılmaz bir uykuya
Bu dizelerdeki söz sanatları, aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

A) Hüsn-i talil, telmih
B) Cinas, mecaz-ı mürsel
C) Benzetme, istiare
D) Tecahül-i arif, tevriye
E) Tezat, tariz

5.
Biraz bağa gel, bülbül dinle, gül seyret ey sevgili
Ki sen de henüz açılmamış bir taze goncasın
Bu dizelerde, aşağıda belirtilen söz sanatlarından hangileri birlikte kullanılmıştır?

A) Teşbih, tenasüp
B) Tevriye, cinas
C) Teşbih, istiare
D) Telmih, tezat
E) Aliterasyon, tariz

6.
Çınla ey coşkun deniz, kayalıklarda çınla
Sar bütün kumsalları o dolaşık saçınla
Bu dizelerde, aşağıdaki söz sanatlarından hangisi vardır?

A) Cinas
B) Tevriye
C) Kişileştirme
D) Kinaye
E) Telmih

7. Aşağıdaki dizelerin hangisinde, ötekilerden farklı bir söz sanatı vardır?

A) Der Karac’oğlan: Öleyim
Leyla’lara kul olayım
B) Der ki çiğdem: Ben âlâyım
Yiğit başına belayım
C) Der ki lale: Ben laleyim
Cümlenizden ben âlâyım
D) Der ki menevşe: Hey Tanrı
Niçin benim boynum eğri
E) Der ki sümbül: Kanım aktır
İçimizde hiç kin yoktur

8.
Üsküdar, bir ulu rüyayı görenler şehri
Seni gıptayla hatırlar vatanın her şehri
Hepsi der: “Hangi şehir görmüş onun gördüğünü?
Bizim İstanbul’u fethettiğimiz mutlu günü!”
Bu dörtlükte, aşağıdaki söz sanatlarından hangileri birlikte kullanılmıştır?

A) Tevriye, cinas
B) Teşhis, intak
C) Teşbih, hüsn-i talil
D) Aliterasyon, teşbih
E) Tecahül-i arif, tezat

9.
Gençlikte para kazan
Kocalıkta kur kazan
Bu dizelerde, aşağıdaki söz sanatlarından hangisi vardır?

A) Tariz
B) İstiare
C) Telmih
D) Cinas
E) Mübalağa

10.
Kararmış kara gözler
Dermanım kara gözler
Gemim deryada kaldı
Yelkenim kara gözler
Bu dörtlükteki söz sanatı, aşağıdakilerin hangisinde açıklanmıştır?

A) Bilip de bilmezlikten gelme
B) Gerçek nedeni güzel bir nedene bağlama
C) Söylenişleri aynı, anlamları farklı sözcüklere başvurma
D) Zayıfı güçlüye benzetme
E) Bir sözü farklı anlamlara gelebilecek şekilde kullanma

11.
Bir yanık âşıkım, gel koca sanma
Gönlümüz alçaktır, hiç yüce sanma
Bu dizelerde geçen “koca” sözcüğü, hem “eş” hem de “yaşlı” anlamını sezdirecek şekilde kullanılarak, aşağıdaki söz sanatlarından hangisi yapılmıştır?

A) Kinaye
B) Tevriye
C) İstiare
D) Hüsn-i talil
E) Mecaz-ı mürsel

12.
Saçıma ak düştü yüzüme yıllar
Bahar sende kalsın bende acılar
Bu dizelerdeki “yüzüme yıllar düştü” sözüyle aşağıda verilen söz sanatlarından hangisi yapılmıştır?

A) Teşbih
B) Cinas
C) Tevriye
D) Kinaye
E) Mecaz-ı mürsel

13.
Bin yıldan uzun bir gecenin bestesidir bu
Bin yıl sürecek zannedilen kar sesidir bu
Bu dizelerde, aşağıdaki açıklamalardan hangisine uygun bir söz sanatı vardır?

A) Bir sözü benzetme ilgisiyle başka bir söz yerine kullanma
B) Bir olguyu, gerçek nedeninin dışında, hoşa giden bir nedene bağlama
C) Bir sözü iki ayrı anlamını birden sezdirecek biçimde kullanma
D) Bir varlığı ya da olayı, olduğundan çok büyük (ya da küçük) gösterme
E) Birkaç şeyi söyledikten sonra onlarla ilgili başka şeyleri bir sıra gözeterek anlatma

14.
Duyulmasın diye gürültüler uykularda
Yağmurlar yağar geceleri
Bu dizelerde yapılan söz sanatı, aşağıdakilerden hangisidir?

A) Tecahül-i arif (bilmezden gelme)
B) Mübalağa (abartma)
C) Tekrir (yineleme)
D) Teşbih (benzetme)
E) Hüsn-i talil (güzel nedene bağlama)

15.
I. Bir anlam inceliği yaratmak amacıyla, bilinen bir gerçeği bilmiyormuş gibi görünerek anlatmadır.
II. Hem gerçek hem de mecaz anlama gelebilecek bir sözü, asıl olarak mecaz anlamını sezdirerek kullanmadır.
III. Herhangi bir olayı ya da olguyu, asıl nedeninden başka güzel, esprili bir nedene bağlayarak anlatmadır.
IV. Anlamca birbirine uygun, birbiriyle ilişkili sözcükleri bir arada kullanmadır.
Bu açıklamalarda, aşağıdaki söz sanatlarından hangisiyle ilgili bilgi verilmemiştir?

A) Kinaye
B) Tevriye
C) Tenasüp
D) Hüsn-i talil
E) Tecahül-i arif

CEVAP ANAHTARI

1. A    2. E     3. C     4. C     5. A     6. C     7. A     8. B    9. D     10. C     11. B    12. E     13. D     14. E     15. B