“Kiralık Konak”, Tanzimat’tan I. Dünya Savaşı’nın sonuna kadar yetişmiş üç neslin düşünüş ve yaşayışlarındaki değişiklikleri konu edinir.

II. Abdültıamit döneminin ileri gelenlerinden emekli bir bakan olan Naim Efendi, gelenek ve göreneklerine bağlı bir adamdır. Damadı Servet Bey alafranga hayata düşkündür. Torunları Cemil ile Seniha ise eskiye dudak büküp yeni tarz hayata meraklı birer züppedir. Seniha evlenemez ve düşlerini süsleyen Avrupa’ya kaçar. Kızının kaçışını Naim Efendi‘nin tutuculuğuna bağlayan Servet Bey, karısıyla birlikte konaktan ayrılır ve modern bir apartman dairesine taşınır. Bir süre sonra Seniha İstanbul’a döner ve babasının yeni çevresinde savaş zengini erkekler arasında kendini eğlence yaşamına kaptırır. Seniha’yı seven; ancak ondan beklediği ilgiyi göremeyen Hakkı Celis savaşın başlamasıyla yaşadığı hayatın boşluğunu fark eder ve millet sevgisine sarılır, Çanakkale’de savaşa katılır. Yalnız kalan Naim Efendi, konağı kiraya verip kız kardeşinin yanına çıkacaktır. Fakat konağı eski ve bunaltıcı diye kimse kiralamaz. Roman, Seniha’nın Hakkı Celisin ölüm haberine duyarsız kalışıyla son bulur.

Nur Baba 1922 senesinde kitap şeklinde çıkmadan önce gazetede yayımlanmıştır. Ancak romanın yazılışı 8-9 sene önceye gider. O seneler Yakup Kadri’nin eski Yunan ve Latin edebiyatı ile yakından ilgilendiği ve Çamlıca’daki bir Bektaşi tekkesine devam ettiği yıllardır. Nur Baba‘yı Euripides‘in Bakkhalar‘ından etkilenerek ve tekkedeki gözlemlerinden yararlanarak yazmıştır. Fakat sanaçı, Bektaşiliğin sırlarını ifşa etmek ve Bektaşiliği küçük düşürmek ile itham edilmiştir.

Roman, tekkenin şeyhi ile evli bir kadın arasındaki tutkulu bir aşkın hikayesini konu edinir.

İçki, müzik ve eğlence ile sabahlara kadar devam eden ayinler, Bektaşi töreleri ve tekke hayatı romanda büyük yer tutar. Yakup Kadri, kitabın kadın kahramanı Nigâr ile tensel aşktan mistik aşka geçişi göstermek istemiştir. Nur Baba, önceleri, ölen şeyhin karısı Celile Bacıyla evlenerek tekkeye şeyh olmuş, ardından Ziba Hanımefendi‘nin servetini tüketmiş, daha sonra da Nigârı etkisi altına almıştır. Nigâr, Nur Baba için eşini, çocuklarını, toplum içindeki yerini bırakır; tüm servetini tekkeye bağışlar. Fakat Nur Baba bir gün onu da terk eder, Süheyla isminde genç bir kız ile evlenir.