Yeniçerilerin savaşa şu sözle başladıkları bilinir:

“Allah, Allah! İllallah! Baş üryan, sine püryan, kılıç al kan. Bu meydanda nice başlar kesilir. Kahrımız, kılıcımız düşmana ziyan! Kulluğumuz padişaha ayan! Üçler, yediler, kırklar! Gülbang-ı Muhammedi, Nûr-ı Nebi, Kerem… Pirimiz, sultanımız Hacı Bektaş-ı Veli…”

Hacı Bektaş Veli’den Öğüt
“Tarikatın, tasavvuf yolunun ilk makamı, bir âlime canı gönülden bağlanıp, tövbe etmektir. Tövbe, canı gönülden olan pişmanlıktır ve mutlaka yapılmalıdır. Tövbe ederken gözyaşı dökmelidir. Tövbeyi kabul edecek Allahü Teala’dır. Tövbe ettikten sonra O’na tevekkül etmelidir. İkinci makamı, talebe olmaktır. Üçüncü makamı, mücahede, nefse zor gelen, nefsin istemediği şeyleri yapmaktır. Dördüncü makamı, hocaya hizmettir. Beşinci makamı, korkudur. Altıncı makamı, ümitli olmaktır. Yedinci makamı, şevktir ve fakirliktir. Marifetin birinci makamı edep, ikinci makamı, korkudur. Üçüncü makamı, az yemektir. Dördüncü makamı, sabır ve kanattır. Beşinci makamı, utanmaktır. Altıncı makamı, cömertliktir. Yedinci makamı, ilimdir. Sekizinci makamı, marifettir. Dokuzuncu makamı, kendi nefsini bilmektir.”

♦ Türk edebiyatının en ünlü sufî şairidir.

♦ Anadolu’da yarı göçebe bir Türkmen boyu içinde yaşadığı, sıradan bir medrese öğrenimi gördüğü, Melâmetî-Kalenderî şeyhi Baba Tapduk (Emre)’ un etkisiyle medrese kültüründen sıyrılıp ilahi aşk yoluna girdiği, fazla bilinmeyen hayatı ile ilgili verilebilecek ayrıntılardandır.

♦ İslam tasavvufunu Türk geleneksel kültür zevki ve yapısına göre tekrar yorumlamış; vahdet-i vücut gibi karmaşık bir metafizik sistemi kolay anlaşılır bir tasavvuf söylemiyle Türk halkına sunmuştur.

♦ Şiirlerinde hoşgörü ve sevgiyle yoğrulmuş bir dinsel temel üzerinde Allah aşkı, insan sevgisi, varlık, yokluk, yaşam ve ölüm gibi temaları işlemiştir.

♦ Ozentisiz, içten, lirik anlatımıyla; yalın ve temiz Türkçesiyle halkın sevgisini kazanmış, kendisinden sonra gelen şairler üzerinde büyük bir etkisi olmuştur.

♦ “Yaratılanı yaratandan ötürü sevme” ilkesinden yola çıkan Yunus Emre (1240-1320) Anadolu’da Türk şiir dili ve sanatının kurucusu sayılır.

♦ Anadolu’da tertip edilen ilk Türkçe divanın ve mesnevi biçiminde yazılmış tasavvufi bir nasihatname olan Risaletü’n-Nushiyye adlı eserin sahibidir.

♦ Halkın konuşma dilini en canlı biçimde kullanan şairlerden biri olmuş; Oğuz Türkçesine dayalı Anadolu Türkçesinin edebiyat ve kültür dili olmasında önemli rol oynamıştır.

♦ İlahi ve gazellerinde Kuran ve hadis bilgisini, tasavvufun inceliklerini, ilahî aşkı, ahlaki olgunluğu lirik bir üslupla işlemiştir.

İlahi
♦ Tekke edebiyatı nazım türüdür.

♦ Kelime anlamı “Allah’a ait” tir.

♦ Konu olarak Allah sevgisini, onun yüceliğini işler.

♦ Belli bir makamla söylenir.

♦ Çoğu zaman heceyle, bazen de aruzla yazılır.

♦ Dörtlüklerle yazılanlar koşma biçiminde, beyitlerle yazılanlar gazel biçiminde yapılandırılır.

♦ Yunus Emre’nin ilahileri, Ahmet Yesevi’nin hikmetlerindeki didaktikliği lirizmle birleştirmiş, bu türün ilk örnekleri olmuştur.