A) Üç derdim var birbirinden seçilmez
B) Bir şey var doğduğumuzda başlamış
C) Var git ölüm bir zaman da yine gel
D) Ne çok anlatacaklarımız var birbirimize
E) Bir gün bir gün var ki günden güne gerçek

2. Aşağıdaki atasözlerinden hangisinde altı çizili sözcük, ötekilerden farklı türdedir?

A) Çalma elin kapısını, çalarlar kapını.
B) Alma mazlumun ahım, çıkar aheste aheste.
C) Taşıma su ile değirmen dönmez.
D) Sorma kişinin aslını, sohbetinden bellidir.
E) İnanma dostuna, saman doldurur postuna.

3.
Değirmen misali döner başım
Sevda değil bu bir hışım
Gel, gör beni darmadığın
Tel tel çözülüp kalmışım
Bu dörtlükte, kaç “çekimli eylem” vardır?

A) 1         B) 2         C) 3         D) 4         E) 5

4. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde eylem, ötekilerden ayrı kişiyle çekimlenmistir?

A) Duygularını gizlemeyi öğrenmelisin.
B) En fazla üç dört ay daha orada kalırsın.
C) Sert adımlarla yer gök inlesin, inlesin!
D) Dün gece yine güzel şarkılar söylemişsin.
E) Bu halinle mi yüz metre koşacaksın?

5. Aşağıdaki cümlelerin hangisindeki eylemde anlam (zaman) kayması vardır?

A) Komşularımız iki gün içinde taşınıyorlarmış.
B) Dernek genel kuruluna yüz on üye katıldı.
C) Eserinde başından geçenleri anlatacakmış.
D) Onu ara sıra sahil kahvesinde görüyordum.
E) O günlerde sık sık bir araya gelir, dertleşirdik.

6. (I) Bir ormana giriyorlardı. (II) Ağaçların üstünde bulutlar uçuşuyordu. (III) Sakat ayağı hafiften sızlamaya başlamıştı. (IV) Bu sızı, yağmur habercisiydi. (V) Yağmurlu havayı bu yüzden sevmezdi.
Bu parçada numaralanan cümlelerin hangisinde, “bileşik zamanlı eylem” yoktur?

A) I.           B) II.           C) III.            D) IV.            E) V.

7. Aşağıdakilerden hangisinde “bileşik zamanlı eylem” yoktur?

A) Saflar omuz omuza kurulmuştu.
B) Aralarında iki üç parmak boşluk kalmıyordu.
C) Cemaat kalabalıktı, avluyu da doldurmuştu.
D) Hoca’nın öksürüğü kubbede yankılandı.
E) Salih, Doktor Haydar Bey’i görünce sevinmişti.

8. “Değil” sözcüğü, aşağıdaki atasözlerinin hangisinde, ekeylemin olumsuzu olarak kullanılmamıştır?

A) Öküze boynuzu yük değil.
B) Akıl yaşta değil, baştadır.
C) Misafir umduğunu değil, bulduğunu yer.
D) Adam adama yük değil, can gövdeye mülk değil.
E) Bal ile kaymak yenir, ama her keseye göre değil.

9. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük, ötekilerden farklı türdedir?

A) Babam, ileri yaşlarında bile dikkatli bir okurdu.
B) O yıllarda, kardeşim üniversitede okurdu.
C) Her gün, en az bir saat kitap okurdu.
D) Ancak büyük harflerle yazılan yazıları okurdu.
E) Arada bir, Divan şairlerinden şiirler de okurdu.

10.
Bakakalırım giden geminin ardından
Atamam kendini denize, dünya güzel
Serde erkeklik var, ağlayamam
Yukarıdaki dizelerde kaç “bileşik eylem” vardır?

A) 1              B) 2           C) 3            D) 4            E) 5

11.
I. Çocuk, koltuğun üstünde uyuyakalmış.
II. Yağmur altında daha fazla duramazsınız.
III. Bu türkü ben kendimi bildim bileli söylenegelir.
IV. Çocuk, biraz sonra uykuya dalabilir.
V. Ben geliyorum, siz o şekilleri çizedurun.
Bu cümlelerin hangilerinde, ötekilerden farklı “özel bileşik eylem” vardır?

A) I. ile II.
B) II. ile IV.
C) II. ile III.
D) III. ile V.
E) I. ile V.

12. Tezlik bileşik eylemi, aşağıdakilerin hangisine ötekilerden farklı anlam katmıştır?

A) Form dilekçedeki boş yerleri dolduruverdi.
B) Vapur kalkmak üzereyken atlayıverdim.
C) Çocuğun düşeceğini anlayınca eteğinden tutuverdim.
D) Bir şey lazım olunca, taksiye binip geliversin.
E) Danışmadaki görevli evrakları bir köşeye atıverdi.

13. Aşağıdakilerin hangisinde, altı çizili eylemsi tür bakımından ötekilerden farklıdır?

A) Akşama kadar dinlenmeden çalışmışlar.
B) Bu konuşmadan pek bir şey anlamadık.
C) Düşünmeden konuşması onu işinden etti.
D) Elimdeki işleri bitirmeden size söz veremem.
E) işin aslını öğrenmeden itiraz etmişler.

14. Aşağıdaki dizelerin hangisinde, “adlaşmış ortaç” vardır?

A) Çiçekleri ezme yavrum
Çiçek bir yüreğe benzer
B) Sakın sen kuş vurma yavrum
Uçar kuşlar gökyüzünde
C) Tüfekle oynama yavrum
Şakacığı bile çirkin
D) Gel bir çiçek ol sen yavrum
Şu yeryüzü cennetinde
E) Çiçekleri ezme yavrum
Çiçek ezen, insan ezer

15. Kimi ulaçlar (bağeylemler), eylem tabanlarına eklenen bir ek ve bu ekten sonra gelen bir edatla oluşur.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde, bu açıklamaya uymayan bir ulaç kullanılmıştır?

A) Ben gelinceye kadar burada bekleyin.
B) Sen gideli beri bir gözüme uyku girmiyor.
C) Derdimi anlatıncaya dek akla karayı seçtim.
D) Sabah uyanamadığım için otobüsü kaçırdım.
E) Ninemin öğütlerini dinleye dinleye büyümüşüm.

CEVAP ANAHTARI

1. C      2. C      3. D      4. C      5. A      6. D     7.D       8. C       9. A       10. C        11. B        12. E       13. B      14. E       15.E

insan bu yaşa gelince anlarmış
V
Bu dizelerde numaralanan sözlerden hangisi eylem değildir?

A) l.         B) ll.         C) III.        D) IV.         E) V.

2. Aşağıdaki dizelerden hangisinde daha çok eylem vardır?

A) Zafer yollarının bir yolcusuyum
Çoban kızı, bana bir pınar göster
B) Kırık mataramda kalmadı suyum
Çoban kızı, bana bir pınar göster
C) Acıma kuruyan nefeslerime
Ben, şeref yolunun bir yolcusuyum
D) Gel, şöyle bir pınar yok mu yakında
Benim gibi yanıyor, bak şu geceler
E) Sürünü bırak da ay ışığında
Çoban kızı, bana bir pınar göster

3. “Aman, eşyaları bir yerde unutmayalım!”
Bu cümledeki eylemin kip, kişi ve anlam özelliği aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak belirtilmiştir?

A) Gereklilik, çoğul birinci kişi, olumsuz
B) Geniş zaman, tekil birinci kişi, olumsuz
C) Şimdiki zaman, çoğul birinci kişi, olumlu
D) Emir, çoğul birinci kişi, olumlu
E) istek, çoğul birinci kişi, olumsuz

4. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde eylem, ötekilerden farklı kip ve kişide çekimlenmiştir?

A) Artık benden dilediğinî istesin!
B) Bundan sonra gözüme görünmesin!
C) Her zaman neden böyle gülersin!
D) Bana bari ayda bir telefon etsin!
E) Bir daha sözümü yarıda kesmesin!

5. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili eylem, kip kaymasına uğramamıştır?

A) Başımız sıkışınca hep onu ararız.
B) Belki, yarın ben de size uğrarım.
C) Yazları, akrabalarımızın yazlığına gidiyoruz.
D) Akşama eve biraz geç gelirim.
E) Her gün teyzesini telefonla arayıp soruyor.

6.
I. Her espriye güler misin?
II. Artık bana inanır mısın?
III. Dostlarına güvenir misin?
IV. Hep bu saatte uyur musun?
V. Bundan sonra çalışır mısın?
Bu cümlelerde kullanılan “gelecek zaman anlamlı eylemler”, aşağıdakilerin hangisinde bir arada verilmiştir?

A) I. ile II.
B) II. ile III.
C) III. ile IV.
D) II. ile V.
E) IV. ile V.

7. Aşağıdaki dizelerin hangisinde, “bileşik zamanlı eylem” yoktur?

A) Her şeyden çok severdim bayram şekerlerini
B) Dolaşırdım çocukluk dünyamın renklerini
C) Kandilleri yanardı küçük minaremizin
D) Beyaz eli taze yufka kokardı annemizin
E) Yepyeni bir hayat sürer içinde evimizin

8. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “bileşik zamanlı eylem” vardır?

A) Siparişleri iki gün içinde bitirmeliyiz.
B) Önceleri, işini hiç aksatmazdı.
C) Bence, sen bu yükün altından kalkamazsın.
D) Bu yazıyı getiren görevliye paketi verirsin.
E) O beni aramadıkça, ben de onu aramayacağım.

9. (I) Otuz evli köy birbirine girdi. (II) Herkes, korku içinde jandarmaların gelmesini bekliyordu. (III) Halbuki karakol buraya altı saat uzaktaydı. (IV) Köylünün aklına en geç bu geldi. (V) Ondan sonra, köyün ihtiyarları kahvede toplandılar…
Bu parçada numaralanan cümlelerden hangisinin yüklemi, ekeylemle çekimlenmiş ad soylu sözcüktür?

A) l.       B) II.        C) III.         D) IV.       E)V.

10.“Değil” sözcüğü, aşağıdaki atasözlerinden hangisinde, ekeylemin olumsuzu olarak kullanılmamıştır?

A) Şap ile şeker bir değil.
B) At, adımına göre değil, adamına göre yürür.
C) Elin ağzı torba değil ki çekip büzesin.
D) Fakirlik ayıp değil, tembellik ayıp.
E) Bal ile kaymak yenir, ama her keseye göre değil.

11. Özel bileşik eylemler, “yeterlik, tezlik, sürerlik, yaklaşma” olmak üzere dörde ayrılır.
Buna göre, aşağıdaki cümlelerde yer alan özel bileşik eylemleri ikişerli gruplarsak, bunlardan hangisi tek kalır?

A) Adam, yatağına girmeden mi uyuyakalmış?
B) Bu kitaptan bir de bana alıverir misiniz?
C) Sinemaya zamanında yetişebildiniz mi bari?
D) Çocuğa kapıyı zamanında açıvermediniz mi?
E) Düzenli çalışmayan sınavı kazanamaz mıymış?

12. Aşağıdaki dizelerin hangisinde ötekilerden farklı yolla yapılmış bir bileşik eylem vardır?

A) Duymuyorum ama hâlâ görebiliyorum *
B) Yeşil bir dal sallanadursun damlar üzerinde
C) Üşüyorsan eşiver mangalı, eş eş de ısın
D) İhtiyar, terleyedursun gömülüp yorganına
E) Seyrediyordu dünyanın en yıldızlı karanlığını

13. Aşağıdaki dizelerin hangisinde, hem ortaç (sıfatfiil) hem de adlaşmış ortaç vardır?

A) Artık demir almak günü gelmişse zamandan
Meçhule giden bir gemi kalkar bu limandan
B) Rıhtımda kalanlar bu seyahatten elemli
Günlerce siyah ufka bakar gözleri nemli
C) Biçare gönüller! Ne giden son gemidir bu
Hicranlı hayatın ne de son matemidir bu
D) Dünyada sevilmiş ve seven nafile bekler
Bilmez ki giden sevgililer dönmeyecekler
E) Birçok gidenin her biri memnun ki yerinden
Birçok seneler geçti; dönen yok seferinden

14. Aşağıdaki dizelerin hangisinde, ortaç (sıfatfiil) yoktur?

A) Çıktım yücesine seyran eyledim
Dost ile gezdiğim yerler perişan
B) Bozulmuş bahçeler virane bağlar
Bülbülün konduğu dallar perişan
C) Terk etmiş ilini bir benli suna
Kuğusu olmayan göller perişan
Ö) Fenadır dünyanın ötesi fena
Öpüp kokladığım güller perişan
E) Kırılmış perdesi çalmıyor sazım
Sazlar düzen tutmaz teller perişan

15.
Çıngıraksız, rehbersiz deve kervanı nasıl,
ipekli mallarını kimseye göstermeden,
Sonu gelmez kumlara uzanırsa muttasıl,
Ömrüm öyle esrarlı geçecek ses vermeden
Hangisi bu dörtlükte, aşağıdakilerden örnek yoktur?

A) Bağeylem
B) Sıfateylem
C) Bileşik zamanlı eylem
D) Zincirleme ad tamlaması
E) Ad tamlamasının sıfatı

CEVAP ANAHTARI

1. A      2. D      3. E      4. C      5. A      6. D      7. E      8. B       9. C       10. B        11. A      12. E       13. D     14. E       15. D