Bent Nedir?

Divan edebiyatı şiir geleneğinde mısra ve beyit dışındaki bütün nazım birimlerine bent denmiş, bir şiiri oluşturan aynı ölçüye sahip üçer, dörder, beşer, altışar vb. mısralık birimlerin her biri bir bent olarak değerlendirilmiştir.

Divan edebiyatında farklı sayılarda mısralardan oluşan nazım birimlerini aynı şiirde bir arada kullanılmamıştır. Yani bir şiirdeki bütün bentler, aynı sayıda mısradan oluşmuştur. Söz gelimi bir şiirdeki bütün bentler ya üçer mısralık ya da beşer mısralık bentlerden oluşmuştur. Bu bentlerden birinin üç diğerinin beş mısradan oluşması mümkün değildir. Hem bu zorunluluk, hem de bir şiirdeki bütün mısraların aynı ölçüyle oluşturulması zorunluluğu modern Türk şiirinde ortadan kalkmış; buna rağmen bent terimi bazı şiir incelemelerinde kullanılmaya devam etmiştir.

Bent Örnekleri

Kandilli’de eski bahçelerde
Akşam kapanınca perde perde
Bir hatıra zevki var kederde

Yahya Kemal Beyatlı

Monna Rosa, siyah güller, ak güller
Gülce’nin gülleri ve beyaz yatak
Kanadı kırık kuş merhamet ister
Ah, senin yüzünden kana batacak
Monna Rosa, siyah güller, ak güller

Sezai Karakoç

Hoyrattır bu akşamüstüler daima
Gün saltanatıyla gitti mi bir defa
Yalnızlığımızla doldurup her yeri
Bir renk çığlığı içinde bahçemizden
Bir el çıkarmaya başlar bohçamızdan
Lavanta çiçeği kokan kederleri
Hoyrattır bu akşamüstüler daima

Ahmet Muhip Dıranas

Beyit Nedir?

Aynı ölçüyle söylenmiş iki mısradan oluşan nazım birimine divan edebiyatı şiir geleneğinde beyit denmiştir. Beyit, Batı Uygarlığı Etkisinde Gelişen Türk Edebiyatı Dönemi’nde de bazı şairler tarafından kullanılmış bir nazım birimidir.

Beyit Örnekleri

Bâğ-ı dehrin hem hazânın hem baharın görmüşüz
Biz neşâtın da gamın da rüzgârın görmüşüz

Günümüz Türkçesi ile

Dünya bahçesinin hem sonbaharını hem ilkbaharını görmüşüz.
Biz sevincin de gamın da zamanını görmüşüz.

——————————————————————————–

Erbâb-ı kemâli çekemez nakıs olanlar
Rencîde olur dîde-i huffâş ziyadan

Günümüz Türkçesi ile

Kendinde eksiklik bulunanlar, olgun kişileri çekemezler.
Yarasanın gözü ışıktan rahatsız olur.

——————————————————————————

Yok bu şehr içre senin vasf etdiğin dilber
Nedîm Bir perî-sûret görünmüş bir hayâl olmuş sana

Günümüz Türkçesi ile

Nedîm! Senin anlattığın güzel bu şehirde yok.
Sen bir hayal görmüşsün, sana peri yüzlü bir güzel görünmüş.

——————————————————————————–

Mende Mecnûn’dan füzûn âşıklık istidadı var

Âşık-ı sâdık menem Mecnûn’un ancak adı var

Günümüz Türkçesi ile

Bende Mecnûn’dan daha çok âşıklık yeteneği var.
Gerçek âşık benim, Mecnûn’un sadece adı var.

——————————————————————————

Ehl-i dildür diyemem sînesi sâf olmayana
Ehl-i dil birbirini bilmemek insaf değil

Günümüz Türkçesi ile

Bağrı temiz olmayana gönül ehlidir diyemem.
Gönülden anlayanların birbirini anlamaması insafa sığmaz.

Günümüzde bir şiirin her bir satırına dize denmektedir. Divan edebiyatında dize yerine mısra kelimesi kullanılmıştır.

ÖRNEKLER

* Ne ararsan bulunur derde devadan gayrı
Abdülhak Molla
* Kişi noksanını bilmek gibi irfan olmaz
Tâlibî
* Eğer maksûd eserse mısra-ı berceste kâfidir
Koca Ragıp Paşa
* Ol mâhiler ki derya içredir deryayı bilmezler
Hayalî
* Hâlini bilmez perîşânın perîşân olmayan
Ahmet Paşa
* Gönüldendir şikâyet kimseden feryadımız yoktur
Nev’î
* İnsan, âlemde hayâl ettiği müddetçe yaşar
Yahya Kemal Beyatlı