Custom Search

Teşbih (Benzetme) Sanatı

22 Kasım 2013 tarihinde tarafından eklendi.

Teşbih (Benzetme)

Bir varlığın niteliğini daha güçlü ve etkili şekilde anlatmak amacıyla o varlığı, nitelik bakımından daha güçlü ve belirgin olan başka bir varlığa benzetmeye teşbih adı verilir.
Eksiksiz bir teşbihte dört öge bulunur: Benzeyen, kendisine benzetilen, benzetme yönü ve benzetme edatı.

Aşağıdaki teşbihte bu dört öge de kullanılmıştır:

teşbih öğeleri

Bir yerde teşbih sanatından söz edebilmek için orada benzeyenin ve kendisine benzetilenin bulunması yeterlidir. Yani teşbih için dört öğenin bir arada bulunması şart değildir:

  • altın gibi saç
  • altın şarısı saç
  • altın saç

Dört çeşit benzetme vardır: Ayrıntılı, kısaltılmış, pekiştirilmiş ve güzel benzetme.

a. Ayrıntılı benzetme: 

Dört öğesi de bulunan benzetmedir.

Örnek 1:

Taş gibi sert çörek

  • Benzeyen: çörek
  • Kendisine Benzetilen: taş
  • Benzetme Yönü: Sertlik
  • Benzetme edatı: gibi

Örnek 2:

Değirmen misali döner başım
Sevda değil, bu bir hışım.

Bedri Rahmi Eyuboğlu

  • Benzeyen: başım
  • Kendisine benzetilen: değirmen
  • Benzetme yönü: dönmesi
  • Benzetme edatı: misali

b. Kısaltılmış benzetme: 

Benzetme yönünün belirtilmediği benzetmedir. 

ÖRNEK 1

Türkiye cennet gibidir.

  • Benzeyen: Türkiye
  • Kendisine benzetilen: cennet
  • Benzetme yönü:
  • Benzetme edatı: gibi

ÖRNEK 2: 

Bin atlı akınlarda çocuklar gibi şendik.

Bin atlı o gün dev gibi bir orduyu yendik.

Yahya Kemal Beyatlı

  • Benzeyen: ordu
  • Kendisine benzetilen: dev
  • Benzetme yönü: –
  • Benzetme edatı: gibi

c. Pekiştirilmiş benzetme: 

Benzetme edatının bulunmadığı benzetme türüdür. 

ÖRNEK 

Yalnız bu katta mümkün olur daimi uçuş.
Her hamlesiyle, ruh, o çelikten kanatlı kuş
Ufkunda bir dakika görünmeksizin kara
Hür gökte, hür denizde uçar, hür ufuklara.

Yahya Kemal Beyatlı

  • Benzeyen: ruh
  • Kendisine benzetilen: çelikten kanatlı kuş
  • Benzetme yönü: uçması
  • Benzetme edatı: –

ç. Güzel benzetme (Teşbihibeliğ):  

Sadece benzeyen ve kendisine benzetilen kullanılarak yapılan benzetmedir.

Ala göz üstüne hilâl kaşları,
Sırma gibi yanar yârin saçları.

  • Benzeyen: kaşlar
  • Kendisine benzetilen: hilâl
  • Benzetme yönü: –
  • Benzetme edatı: –

Karacaoâlan

ÖRNEK 2
Menekşe gözler hülyalı,
Bakışları çok manalı,
Gönül yakıcı o gözler,
Meğer ezelden sevdalı.

Yesari Asım Arsoy

  • Benzeyen: gözler
  • Kendisine benzetilen: menekşe
  • Benzetme yönü: –
  • Benzetme edatı: –

Etiketler:

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.