Belirtme Sıfatları

Belirtme Sıfatları

Dörde ayrılır.

a) İşaret (Gösterme) Sıfatları: Kendinden sonraki adı göstererek belirten sıfatlardır.

“bu, şu, o, böyle, şöyle, öyle, buradaki, şuradaki, oradaki…” sözcükleri adları gösterirse işaret sıfatı olur:

Bu ev kardeşimindir.

Böyle İnsan dostlar başına.

  • “-ki” eki almış sıfatlar yer ya da zaman anlamlı işaret sıfatı olur:

Karşıdaki ağaç kurumuş. (yer anlamlı)

Akşamki maç berabere bitti. (zaman anlamlı)

  • İşaret sıfatı ile işaret zamiri karıştırılmamalıdır. İşaret sıfatı adı belir­tir; işaret zamiri, işaret ederek adın yerini tutar:

O köpek, saatlerdir havlıyor. (işaret sıfatı)

O, saatlerdir havlıyor. (işaret zamiri)

b) Belgisiz Sıfatlar: Kendinden sonraki adı belli belirsiz belirten sıfatlardır:

“kimi, bazı, hiçbir, birkaç, birçok, her, filanca…” sözcükleri belgisiz sıfat olarak kullanılabilir.

Birkaç ekmek almışlar.

Falanca şairi ben de tanıyorum dedi.

  • Belgisiz sıfat ile belgisiz zamir karıştırılmamalıdır. Belgisiz sıfat, adı belli belirsiz (sayı, miktar, ölçü olarak) belirtir, belgisiz zamir ise belir­siz bir adın yerine kullanılır.

Birkaç yolcu lokantaya girdi. (belgisiz sıfat)

Birkaçı, lokantaya girdi. (belgisiz zamir)

c) Soru Sıfatları: Varlıkların durumlarını, yerlerini, sayılarını öğrenmek için adlara yöneltilen sıfatlardır.

“nasıl, hangi, ne, ne kadar, kaç, neredeki, kaçar…”sözcükleri, soru sıfatı olarak kullanılabilir:

Kaç zeytin yedin?

Hangi otelde kaldınız?

  • Soru sıfatı ile soru zamiri karıştırılmamalıdır. Soru sıfatı, kendinden sonraki ad hakkında bilgi isterken soru zamiri, soru yoluyla adın yeri­ni tutar:

Hangi kalemi sen aldın? (soru sıfatı)

Hangisini sen aldın? (soru zamiri)

d) Sayı Sıfatları: Kendinden sonraki adı sayı yönünden belirten sıfatlardır.

Beşe ayrılır:

  • Asıl Sayı Sıfatı: Varlığın ya da kavramın sayısını belirtir.

on kitap, yüz elli lira…

  • Sıra Sayı Sıfatı: Varlığın ya da kavramın sırasını belirtir.

altıncı şiir, ellinci ağaç…

  • Üleştirme Sayı Sıfatı: Varlığın ya da kavramın nasıl paylaştırıldığını belirtir.

beşer adım, onar sandalye…

  • Kesir Sayı Sıfatı: Varlığın ya da kavramın nasıl bölündüğünü belirtir.

yarım elma, dörtte bir miras, yüzde on hisse…

  • Topluluk Sayı Sıfatı: Varlığın ya da kavramın nasıl bir topluluk durumunda olduğunu belirtir.

ikiz çocuk, çift yumurta…

  • “Bir” sözcüğü”; “bir tane, bir tek” anlamında kullanılırsa sayı sıfatı “herhangi bir” anlamında kullanılırsa belgisiz sıfat olur:

Bir kavun da bana al. (sayı sıfatı)

Bir akşam, birlikte yemek yiyelim. (belgisiz sıfat)

Etiketler:

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz