Şinasi

şinasi

Şinasi Hayatı Edebi Kişiliği ve Edebiyatımıza Katkıları

  • O Batı’ya yönelen Türk edebiyatının bilinçli öncüsü ve XIX. yüzyıl başından beri görülen yenileşme hareketlerinin en önemli temsilcisi olan Şinasi istanbul’da doğmuştur.
  • Mustafa Reşit Paşa’nın himayesiyle Avrupa’ya gönderilen ilk öğrencilerdendir.
  • İlk özel gazete olan “Tercüman-ı Ahval (1860)”i Agâh Efendi ile çıkararak Tanzimat edebiyatının başlamasını sağlamıştır. Daha sonra tek başına “Tasvir-i Efkâr” adlı gazeteyi çıkarmıştır.
  • Edebiyatımızda ilk tiyatro eseri olan “Şair Evlenmesi“ni yazmıştır.
  • Fransızcadan ilk şiir çevirilerini yapmıştır.
  • Noktalama işaretleri edebiyatımızda ilk defa “Şair Evlenmesi” adlı oyunda kullanılmıştır.
  • Eserlerinde sade bir dil kullanmış (dönemin koşullarına göre), Avrupa tarzı düz yazının ilk örneklerini vermiştir. O “Tecüman-ı Ahval Mukaddimesi” ile edebiyatımızda makale türünün ilk örneğini vermiştir.
  • La Fontaine tarzında ilk fabl örneklerini yazarak Türk şiirine farklı konuların girmesini sağlamıştır.
  • Tercüman-ı Ahval ve Tasvir-i Efkâr” adlı gazeteleri çıkararak Türk gazeteciliğinin gelişmesinde öncülük yapmıştır.
  • Durub-u Emsal-i Osmaniye‘yi (Osmanlı Atasözleri) yazarak atasözleri üzerinde ilk incelemeyi yapmıştır.
  • Klasisizm akımının etkisiyle pekişen akılcılığı onu düz yazı alanında daha başarılı kılmıştır.

ESERLERİ

1. Tercüme-i Manzume (1859): Racine’nin “Esther, Athalie, Andromaque” adlı trajedileri ile La Fontaine, Gilbert, Fenelon ve Lamartine’den seçilen küçük parçalardan oluşan eser; şiir çevirisidir.

2. Müntahabat-ı Eş’ar (1862): Şairin kendi yazdığı şiirler arasından yaptığı seçmelerden oluşan bu kitap, düzenleniş bakımından bir “Divançe”yi andırmaktadır. Bundan dolayı da Ebuzziya Tevfik, onun ölümünden sonra yaptığı iki baskıya “Divan-ı Şinasi” adını koymuştur.

3. Şair Evlenmesi (1860): Türk tiyatrosunun basılı ilk tiyatrosu olan bu oyun, başlangıçta iki perde olarak düşünülmüş ancak tek perdesi yayımlanmıştır. Piyes, ilk defa II. Meşrutiyetin ilanından sonra Selanik’te oynanmıştır (1908).

4. Durub-ı Emsal-i Osmaniye (1863): Şinasi, ilk baskıda 1500 kadar atasözünü ve 300 kadar deyimi bir araya getirmiştir. İkinci baskıda eserin söz varlığı 2500’ü bulmuştur.

Çıkardığı Gazeteler: Tercüman-ı Ahval [Agâh Efendi’yle birlikte çıkarmıştır.(1860)] Tasvir-i Efkâr (1862)